Friday, April 30, 2010

ĐỌC THƠ NGUYỄN DUY ĐỂ NGẪM NGÀY THỐNG NHẤT

Không hiểu tại sao cứ đến ngày thống nhất tôi lại không thể nặn ra được một con chữ, mặc dù có rất nhiều ý tưởng trong đầu. Và cũng không hiểu sao cứ đến ngày thống nhất tôi lại nhớ đến những bài thơ của Nguyễn Duy? Với ai không biết, nhưng với tôi, thơ của những người lính cụ Hồ thời nội chiến, thì tôi cho rằng chỉ duy nhất có Nguyễn Duy là nhân bản và không vẩn đục hơi hám cùng thời. Thôi thì không nặn ra được con chữ của mình thì mượn thơ Nguyễn Duy nói hộ. Tôi xin trích 2 bài thơ của Nguyễn Duy mà tôi tâm đắc cho ngày thống nhất. Hai bài 2 giai đoạn của đất nước, nhưng rất nhân bản và rất thật với quê hương, con người Việt Nam muôn thưở.

NGHE TẮC KÈ KÊU TRONG THÀNH PHỐ

Tắc kè... 
tắc kè... 
tôi giật mình 
nghe 
trên cành me góc đường Công Lý cũ 
cái âm thanh của rừng lạc về thành phố 
con tắc kè 
sao mày ở đây? 

Sáng ra nhìn soi mói mỗi cành cây 
chả thấy con tắc kè đâu cả 
khi chùm đèn thuỷ ngân xanh lên trong vòm lá 
tắc kè kêu như tiếng vọng về 

Chợt hiện về, thăm thẳm núi non kia 
dưới lá là hầm, là tăng, là võng 
là cơn sốt rét rừng vàng bủng 
là muỗi, vắt, bom, mìn, vực sâu, đèo trơn... 

Những đoàn quân đi xuyên Trường Sơn 
ngủ ôm súng suốt một thời tuổi trẻ 
đêm trăn trở đố nhau: 
bao giờ về thành phố? 
con tắc kè nhanh nhảu nói: sắp về! 

Sắp về!... 
sắp về!... 
người bạn tôi rung võng cười khoái trá 
ấy là lúc những cánh rừng trút lá 
mùa khô năm một nghìn chín trăm bảy tư 

Ăn tết rừng xong 
từ giã chú tắc kè 
chúng tôi xuôi - ào ào cơn lũ đổ 
các binh đoàn tràn vào thành phố 
đang mùa thay lá những hàng me 

Lá me vàng lăn tăn trải thảm phố hè 
chồi xanh lăn tăn nơi đầu cành run rẩy 
cơn gió thoảng chút hương rừng đâu đấy 
hạt mưa đầu mùa trong suốt giữa lòng tay 

Người bạn tôi không về tới nơi này 
anh gục ngã bên kia cầu xa lộ 
anh nằm lại trước cửa vào thành phố 
giây phút cuối cùng chấm dứt cuộc chiến tranh 

Đồng đội, bao người không "về tới" như anh 
nằm lại Cầu Bông, Đồng Dù, và xa nữa... 
tất cả họ, suốt một thời máu lửa 
đều ước ao thật giản dị: 
sắp về! 

Qua hai mùa thay lá những hàng me 
cái tết hoà bình thứ ba đã tới 
chao ôi nhớ tết rừng không hương khói 
đốt nhang lên 
chợt hiện tiếng tắc kè 

Tôi giật mình 
nghe 
có ai nói ở cành me: 
sắp về!...


tp. Hồ Chí Minh, Tết Mậu Ngọ, 1978 


VỀ LÀNG
Làng ta ở tận làng ta
Mấy năm một bận con xa về làng
Gốc cây, hòn đá cũ càng,
Trâu bò đủng đỉnh như ngàn năm nay
Cha ta cầm cuốc trên tay,
Nhà ta xơ xác hơn ngày xa xưa
Lưng trần bạc nắng thâm mưa
Bụng nhăn lép kẹp như chưa có gì 

Không răng*! cha vẫn cười khì
Rượu tăm vẫn để dành khi con về
Ngọt ngào một chút men quê
Cay tê cả lưỡi, đắng tê cả lòng
Gian ngoài thông thống gian trong
Một đời làm lụng sao không có gì

Không răng! cha vẫn cười khì
Người còn là quí kể chi bạc vàng
Chiến tranh như trận cháy làng
Bà con ta trắng khăn tang trên đầu
Vẫn đồng cạn, vẫn đồng sâu
Chồng cày vợ cấy con trâu đi bừa
Đường làng cây cỏ lưa thưa
Thanh bình từ ấy sao chưa có gì

Không răng! cha lại cười khì
Đời là thế, kể làm chi cho buồn
Mẹ ta vo gạo thổi cơm
Ba ông táo sứt lửa rơm khói mù
Nhà bên xay lúa ù ù
Vẫn chày cối thậm thịch như thuở nào
Các em ta vác cuốc cào,
Rủ nhau bước thấp bước cao ra đồng
Mồ hôi đã chảy ròng ròng
Máu và nước mắt sao không có gì

Không răng! cha vẫn cười khì
Đời là thế, kể làm chi cho rầu
Cha con xa cách bấy lâu
Mấy năm mới uống với nhau một lần
Bụng ta thắt, mặt ta nhăn
Cha ta thì vẫn không răng cười cười

Ta đi mơ mộng trên đời
Để cha cuốc đất một đời chưa xong

Nguyễn Duy, 1997
*Không răng: tiếng địa phương có nghĩa là không sao.

Có lẽ không cần nói gì thêm nữa, mà nên lắng đọng với những dòng thơ của Nguyễn Duy mà nghĩ về tổ quốc, dân tộc, quá khứ và thực tại của sự kiện trọng đại này. Hôm trước tôi có tập thơ của Nguyễn Duy, trong đó có bài Về làng, nhưng bây giờ tìm không ra. Ai nhớ Nguyễn Duy làm bài này năm 199?.

Asia Clinic, 18h14' ngày 30/4/2010

Tuesday, April 27, 2010

ĐIỀU TRỊ TIỂU ĐƯỜNG: PHẢN BIỆN MỘT BÀI BÁO

Lời phi lộ
Nhiều bạn "Người Việt" sẽ chưa quen với văn hóa tranh luận khoa học thấy khó rất chịu khi thấy tôi phản biện TS Nguyễn Văn Tuấn về vấn đề y học trên diễn đàn công cộng. Hơn ai hết, tôi rất thấu hiểu, cảm thông và chia sẻ điều này khi họ đã từng sống dưới một nền giáo dục thiếu sự tự do học thuật và một nền văn hóa duy tình. Tôi sẽ không có lần phản biện này nếu tôi chưa từng khuyên TS Tuấn trong một lần comment ở một bài viết cũ về một TS y khoa trong nước với bài: Làm y khoa hay làm chính trị? Ngoài ra, vấn đề này cần làm rõ với 2 mục tiêu:

1. Với TS Tuấn là nên viết gì thì viết, nhưng không nên đem sự viết của mình cho một mục tiêu nào đó mà làm sai lệch khoa học.

2. Với báo chí phổ thông đại chúng trong nước, các bạn là nơi có nhiệm vụ cao cả: định hướng quan niệm và hiểu biết của cộng đồng. Nên khi nhận đăng một bài báo có tính chuyên môn ngoài nghề báo cần phải có bộ lọc cho mình trước khi đăng, dù người viết có học hàm, học vị như thế nào hay ở trời Tây.

Sau đây là bài viết của tôi trước khi đọc 3 bài báo gốc. Còn một bài khác có tính bình dân hơn tôi đã gửi báo Tuổi Trẻ. Bài này có tính học thuật và sẽ được đăng trên tạp chí chuyên ngành khi tôi thấy cần thiết. Nếu không cần thiết thì xem như ở đây là nơi nói với 2 đối tượng trên là đủ. Ngoài ra không có ý gì khác, nhưng nếu các đối tượng trên vẫn ngoan cố tôi sẽ dịch tất cả và gửi nó đến các tác giả Mỹ và tòa soạn báo The New England Journal of Medicine để có cái nhìn công tâm của sự việc. Tôi nói đây là thực lòng, không hù dọa hay răn đe bất kỳ ai. Đây là trách nhiệm cộng đồng và vì khoa học. Xin cảm ơn tất cả là đã quan tâm và cố gắng đọc một vấn đề khó nhai.

Update 1 lúc 23h58' ngày 27/4/2010: Tôi sẽ lên 1 entry khác bài viết phản biện trên báo TTCT sau khi họ đăng tải vào ngày 07/5/2010. Bài viết cho tuổi trẻ là tôi viết theo ý kiến của một người bạn là nên viết nhẹ hơn về chuyên môn, gần gủi với nông dân để họ dễ hiểu hơn với những sai lầm và bóp méo khoa học của GS Nguyễn Văn Tuấn đối với những bài báo gốc mà có thể gây hại đến cộng đồng người Việt Nam.


Update 2: lúc 13h00 ngày 28/4/2010: Tôi không còn yêu cầu báo TTCT đăng bài của tôi nữa, vì tờ báo đã không đáp ứng tính khoa học của một bài có chuyên môn của tôi. Bài đó sẽ được đăng trên một báo khác tốt hơn về chuyên môn theo hiểu biết của tôi cho cộng đồng. Tôi sẽ có thông báo sau khi bài đã được đăng ở đâu tại blog này.

ĐIỀU TRỊ TIỂU ĐƯỜNG: PHẢN BIỆN MỘT BÀI BÁO

Tình cờ một thân chủ (có trình độ sau đại học tại Úc) hỏi tôi là:” Phải chăng lý thuyết điều trị tiểu đường từ trước đến nay đã sai và gây hại cho người bệnh?” do anh vừa đọc một bài đăng trên báo Tuổi Trẻ Cuối Tuần thứ năm 22/4/2010 của tác giả GS Nguyễn Văn Tuấn (Úc) có tựa đề: “Điều trị tiểu đường: Thất bại của 3 liệu pháp hiện hành. Sau khi đã đọc kỹ bài báo trên, để tránh sự hiểu lầm đáng tiếc như trên của mọi người, tôi xin có vài ý kiến cho các vấn đề tác giả bài báo đã nêu .

I. Xét vấn đề thứ nhất: điều trị rối loạn dung nạp đường

A. Một chút về kiến thức căn bản về bệnh tiểu đường:
Tiểu đường là một nhóm của bệnh rối loạn chuyển hóa, do thiếu Insuline tuyệt đối (Tiểu đường type 1) hoặc tương đối (Tiểu đường type 2), là một bệnh mạn tính, có yếu tố di truyền, được đặc trưng bởi tình trạng tăng đường huyết cùng với các rối loạn về chuyển hóa đường, đạm, mỡ, chất khoáng. ..
Xác định tiểu đường có thể dựa vào 1 trong 3 tiêu chí sau:

+ Lượng đường trong máu từ 126mg trở lên trong 100ml máu (ghi tắt: >=126mg/dL)  trong  hơn 1 lần thử, mẫu đường trong máu được lấy sau một đêm nhịn đói (sau 8 giờ không ăn).
Nên lưu ý, khi trên 60 tuổi, đường trong máu có thể tăng hơn 1mg/dL  mỗi năm. Vì vậy, trị số đường trong máu bình thường ở người già dao động trong khoảng 80mg/dL đến 150mg/dL.

+ Có triệu chứng của tiểu đường (5 nhiều nghịch lý: Ăn nhiều, uống nhiều, khát nhiều, tiểu nhiều, gầy nhiều) và đường trong máu từ 200mg/dL trở lên trong mẫu máu bất kỳ.

+ Lượng đường trong máu từ 200mg/dL máu trở lên trong nghiệm pháp dung nạp đừơng bằng đừơng uống.

Tình trạng rối loạn dung nạp đường (IGT: Impaired Glucose Tolerance) được cho là giai đoạn trung gian giữa hai giai đoạn: dung nạp đường bình thường và bị bệnh tiểu đường. Nó được xác định khi đường huyết ở mức trên 140mg/dL nhưng thấp hơn 200mg/dL trong xét nghiệm dung nạp đường.

Người ta làm nghiệm pháp dung nạp đường khi vẫn nghi ngờ kết quả đường huyết sau 1 đêm nhịn đói. Nghiệm pháp này được thực hiện như sau:sau 3 ngày cho ăn chế độ ăn giàu đường, nhịn đói đêm trước xét nghiệm, rồi hôm sau cho bệnh nhân uống 75gam đường pha trong 250-300 ml nước, uống trong 5 phút, 2 giờ sau lấy máu thử. Nếu đường huyết lúc này >= 200mg/dl thì coi như bị  tiểu đường, nếu < 140mg/dl là dung nạp đường bình thường. Nếu kết quả trong khoảng từ 140mg trở lên nhưng vẫn thấp hơn 200mg/dL thì kết luận bệnh nhân có rối lọan dung nạp đường.

Vì các rối loạn chuyển hóa trong bệnh tiểu đường có thể đưa đến các biến chứng cấp tính, các tình trạng dễ bị nhiễm trùng, và về lâu dài sẽ gây ra các biến chứng ở mạch máu nhỏ và mạch máu lớn, nên mục tiêu của điều trị tiểu đường là làm giảm các triệu chứng, kiểm sóat các rối lọan chuyển hóa, ngăn ngừa các biến chứng cấp tính và biến chứng lâu dài. Phương thức điều trị nằm gọn trong mấy chữ: MEDEM(Monitoring: theo dõi, Education: huấn luyện, Diet: dinh dưỡng, Exercise: vận động, Medications: thuốc) được diễn giải như sau:

Monitoring: Theo dõi và kiểm soát các xét nghiệm: Đường trong máu, đường trong nước tiểu, huyết sắc tố  HbA1c trong máu, chất Ceton trong nước tiểu, khám mắt, đo điện tim, huyết áp, kiểm soát  cân nặng, tình trạng tê hay họại tử chi, tình trạng nhiễm trùng (da, chi, phổi, niệu,…), đo mỡ trong máu.

Education: Huấn luyện  bệnh nhân để họ hiểu và làm chủ bệnh của mình, hợp tác tốt với thầy thuốc trong trị  liệu và chăm sóc là yếu tố quyết định thành công của điều trị. Người bệnh cần được hướng dẫn về chế độ ăn uống và tập luyện sao cho phù hợp với tình trạng bệnh của mình, cách chăm sóc cơ thể, cách tự theo dõi đường trong máu, đề phòng và nhận biết các biến chứng.

Diet: Cho người bệnh một chế độ ăn hợp lý là  cung cấp đủ năng lượng và duy trì được cân nặng lý  tưởng. Chế độ ăn giảm đường để tránh tăng đường trong máu sau ăn, hạn chế mỡ và giảm cân nếu bệnh nhân có béo phì.

Khoảng ≤ 10% bệnh nhân tiểu đường type 2 có đường huyết ổn định bằng chế độ ăn giảm đường mà không cần dùng thuốc.

Exercise: Vận động phù hợp được khuyến cáo ở bệnh nhân tiểu đường để làm giảm sự thừa cân, làm tăng sự nhạy cảm đối với Insuline, thông qua đó kiếm soát tốt đường trong máu, đi kèm với các lợi ích khác cho vấn đề tim mạch và chất lượng cuộc sống.

Medications: Thuốc hạ đường huyết gồm Insuline và các nhóm thuốc uống khác. Tiểu đường type 1 cần tiêm Insuline suốt đời. Tiểu đường type 2 thường đáp ứng tốt đối với  các nhóm thuốc uống, nhưng chỉ hiệu quả nếu phối hợp với tiết chế và tập luyện.

B.Bàn luận:
Đối với điều trị tiểu đường type 2, đầu tiên bao giờ người ta cũng thử dùng các phương pháp không dùng thuốc, nhất là các trường hợp đường trong máu không quá cao, và sẽ trở về bình thường khi có chế độ ăn uống và vận động đúng. Thuốc làm giảm đường huyết chỉ dùng khi cần thiết, có nghĩa là khi chế độ ăn hạn chế đường và vận động không đủ để giảm đường trong máu.

Và đương nhiên, tình trạng rối loạn dung nạp đường từ xưa tới nay lại càng không hề có chỉ định dùng thuốc hạ đường huyết, mà chỉ cần điều chỉnh chế độ ăn uống và vận động là đủ (Còn nếu điều chỉnh chế độ ăn đúng, mà đường trong máu vẫn còn cao, thì chắc chắn mức đường huyết đó không chỉ ở giai đoạn rối lọan dung nạp đường, mà đã là tiểu đường thực sự rồi).

Nếu lạm dụng thuốc trong trường hợp này  thì vừa tốn tiền bệnh nhân, vừa có hại do thuốc nào cũng có tác dụng phụ (nhất là có thể bị hạ đường huyết gây hôn mê, tuột huyết áp và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời). Hơn nữa, bệnh nhân ỷ lại vào thuốc, ăn uống và sinh hoạt vô độ sẽ nhanh dẫn tới tình trạng tiểu đường thực sự và các biến chứng kèm theo.

Xem lại nghiên cứu tác giả đã nêu: “Để trả lời câu hỏi 3, một nhóm khác gồm 9.306 bệnh nhân bị chứng rối loạn dung nạp đường trong máu, phân nửa được điều trị bằng nateglimide và phân nửa không điều trị(nhóm giả dược). Sau năm năm theo dõi, tỉ lệ mắc bệnh tiểu đường trong nhóm điều trị bằng nateglimide là 36%, còn cao hơn nhóm không điều trị (33%). Trong cùng thời gian, không có khác biệt đáng kể nào về tỉ lệ mắc bệnh tim mạch và tử vong giữa hai nhóm. Nhóm điều trị bằng nateglimide thậm chí có tỉ lệ tử vong vì bệnh tim mạch cao hơn nhóm không điều trị!”

Như vậy, nhóm bệnh nhân được nghiên cứu chỉ ở giai đọạn mắc chứng rối loạn dung nạp đường (chưa bị  tiểu đường thực sự). Thuốc hạ đường huyết chưa bao giờ được khuyến cáo trong điều trị bệnh nhân nhóm này - nên kết quả nghiên cứu càng khẳng định cho kiến thức điều trị kinh điển: Không dùng thuốc hạ đường huyết cho những trường hợp rối loạn dung nạp đường.Như vậy, không thể kết luận rằng có thể gây hại cho bệnh nhân tiểu đường nếu kiểm soát tốt rối loạn dung nạp đường trong máu sau ăn, như kết luận của tác giả bài báo:“Một loạt nghiên cứu mới công bố hôm 14-3 cho thấy chiến lược điều trị bệnh tiểu đường phổ biến ở Mỹ hiện nay có thể gây tác hại cho bệnh nhân. Đó là ba chiến lược điều trị để giảm nguy cơ đột quỵ và tử vong, gồm: giảm huyết áp, giảm hàm lượng LDL (loại cholesterol xấu) và kiểm soát hàm lượng đường trong máu sau bữa ăn”.

II. Xét tiếp vấn đề thứ hai: Kiểm soát huyết áp ở bệnh nhân tiểu đường

Tác giả nêu: “Để trả lời câu hỏi 1, các nhà nghiên cứu chọn 4.773 bệnh nhân tiểu đường, phân nửa được điều trị tích cực để giảm huyết áp xuống dưới mức 120mmHg, và phân nửa được điều trị giảm huyết áp dưới mức 140mmHg. Sau gần năm năm theo dõi, kết quả cho thấy không có khác biệt về tử vong giữa hai nhóm. Trên thực tế, nhóm được điều trị tích cực thậm chí có nguy cơ tử vong cao hơn nhóm được điều trị chuẩn!”

A. Lướt qua một ít kiến thức cao huyết áp:
Cao huyết áp là sự gia tăng của trị số huyết áp mà có thể gia tăng nguy cơ tổn thương nhiều cơ quan đích có mạch máu nhỏ như bệnh lý võng mạc (phù gai thị, xuất huyết võng mạc…) , não (cơn thiếu máu não, xuất huyết não, nhũn não…), tim  (thiếu máu cơ tim, dày thành thất trái, nhồi máu cơ tim, phù phổi…), thận (tiểu đạm, tiểu máu…), và mạch máu lớn (xơ vữa động mạch tiến triển, giãn phình mạch, bóc tách động mạch chủ…),…

Như đã nói ở trên, tăng đường trong máu trên bệnh nhân tiểu đường type 2 có liên hệ đến các biến chứng ở mạch máu nhỏ và mạch máu lớn. Nguy cơ gia tăng tai biến mạch vành ở tim, tai biến mạch máu não, mạch máu ngoại vi - nếu có kèm theo tăng huyết áp, rối lọan chuyển hóa mỡ, béo phì. Vì thế, kiểm soát tốt huyết áp và điều trị rối loạn chuyển hóa mỡ trong máu là những tiêu chí của điều trị tiểu đường.

Cao huyết áp được xác định khi trị số huyết áp tâm thu và/hoặc tâm trương lớn hơn 140/90mmHg. Với điều kiện đo huyết áp khi nghỉ ngơi, trong tình trạng không có stress về tâm trí hay thể lực.


              Bảng phân độ huyết áp ở người lớn > 18 tuổi
Độ
Huyết áp tâm thu(mmHg)
Huyết áp tâm trương(mmHg)
Bình thường
< 130
< 85
Cao huyết áp


Cấp độ I
140 – 159
90 - 99
Cấp độ II
160 – 179
100 - 109
Cấp độ III
> 180
> 110


Để ngăn ngừa hậu quả của cao huyết áp lên các cơ quan đích, mục tiêu đầu tiên trong điều trị cao huyết áp là đưa trị số huyết áp về dưới mức 140/90mmHg, đồng thời với kiểm soát các yếu tố nguy cơ về tim mạch (gồm lối sống, chế độ ăn uống, thuốc lá, lượng đường trong máu, mỡ / máu, acid uric,…). Huyết áp phải được điều chỉnh hạ từ từ để không làm thương tổn các cơ quan đích.

Một sự hạ áp nhiều và nhanh làm giảm tưới máu đến các cơ quan đích thì vô cùng  nguy hiểm. Nó có thể dẫn đến nhũn não, nhồi máu cơ tim, … vì hạ huyết áp quá nhanh và nhiều ở một bệnh nhân đã quen với tình trạng huyết áp cao.

B. Bàn luận:
Rõ ràng điều trị để giảm huyết áp xuống dưới mức 120mmHg đã không phải là khuyến cáo điều trị lâu nay, mà chỉ cần mức < 140/90mmHg. Như vậy, việc chia ra 2 nhóm nghiên cứu chỉ nhằm chứng minh một điều đã được công nhận và  khuyến cáo từ lâu: hạ huyết áp tâm thu tối ưu là đưa về trị số < 140mmHg chứ không phải hạ quá mức xuống < 120mmHg.

Do vậy có lầm lẫn  không khi tác giả kết luận rằng: “Những kết quả trên là một bài học đắt giá cho những suy luận mang tính niềm tin hơn là dựa vào bằng chứng khoa học. Ở mức độ đơn giản nhất, bệnh nhân tiểu đường hay bị cao huyết áp, và cao huyết áp là yếu tố dẫn đến nguy cơ đột quỵ và tử vong. Do đó, theo logic thông thường, kiểm soát huyết áp ắt phải đem lại lợi ích cho bệnh nhân. Đó là giả thuyết đáng tin cậy nhưng khi đưa vào thử nghiệm thực tế thì kết quả có khi hoàn toàn ngược lại. Đây không phải lần đầu tiên kết quả thực nghiệm mâu thuẫn với giả thuyết khoa học, nhưng có lẽ là lần đầu tiên giới y tế học một bài học đắt giá như vậy”

Vì thế, tôi xin nhắc, kiểm soát huyết áp đúng mức vẫn là mục tiêu điều trị của bệnh nhân cao huyết áp có hay không kèm tiểu đường.

III. Xét vấn đề còn lại: Kiểm soát rối loạn chuyển hóa mỡ trong máu của bệnh nhân tiểu đường

Tác giả trình bày: “Hai là giảm LDL và triglyceride có giảm nguy cơ bệnh tim mạch và tử vong hay không? Đối với câu hỏi 2, một nhóm nghiên cứu có tên ACCORD điều trị 5.518 bệnh nhân tiểu đường bằng hai liệu pháp: một nhóm được điều trị bằng statin (thuốc giảm cholesterol), nhóm khác được điều trị bằng statin và fibrate. Fibrate là thuốc có hiệu quả giảm triglyceride và LDL. Sau năm năm theo dõi, hai nhóm có kết quả giống nhau về tỉ lệ tử vong và đột quỵ”

A. Bàn luận:
Hai lô nghiên cứu như trên thì chỉ kết luận được rằng không có sự khác biệt về nguy cơ  tim mạch và tỉ lệ tử vong giữa nhóm bệnh nhân tiểu đường được điều trị giảm mỡ bằng Statin với nhóm bệnh nhân tiểu đường được điều trị giảm mỡ bằng Statin và Fibrate, chứ sao lại phủ nhận giảm LDL và triglyceride làm giảm nguy cơ bệnh tim mạch và tử vong  như kết luận của tác giả là: “Một loạt nghiên cứu mới công bố hôm 14-3 cho thấy chiến lược điều trị bệnh tiểu đường phổ biến ở Mỹ hiện nay có thể gây tác hại cho bệnh nhân. Đó là ba chiến lược điều trị để giảm nguy cơ đột quỵ và tử vong, gồm: giảm huyết áp, giảm hàm lượng LDL (loại cholesterol xấu) và kiểm soát hàm lượng đường trong máu sau bữa ăn”.

B. Sơ lược về rối loạn chuyển hóa mỡ trong tiểu đường:
Tình trạng thiếu Insuline tuyệt đối (tiểu đường type 1) hay tương đối (tiểu đường type 2) làm giảm hoạt hóa men lipoprotein lipaz làm tăng triglycerid thứ phát và tăng LDL là nguyên nhân gây xỡ vữa động mạch, tăng nguy cơ các biến chứng lâu dài của bệnh tiểu đường .

Tế bào con người sử dụng đường để làm năng lượng trong quá trình hoạt động và chuyển hóa các chất. Dù bạn ăn gì thì để sống được gan phải chuyển thức ăn thành đường cho tế bào. Tiểu đường là tình trạng tế bào thiếu đường, nhưng trong máu lại thừa đường, mà đường lại bị cản trở hoặc không được đưa vào trong tế bào. Cho nên cơ chế phản hồi buộc gan phải sử dụng mỡ dự trữ để chuyển hóa thành đường cung cấp cho tế bào. Cứ thế, đường càng dư, mỡ càng rối loạn, nhưng tế bào vẫn thiếu đường. Tình trạng này đưa đến rối loạn chuyển hóa mỡ ngày càng trầm trọng. Kiểm soát tốt đường trong máu góp phần giảm thiểu các rối lọan biến dưỡng mỡ này (thường thì các trị số của lipoprotein sẽ trở lại bình thường khi lượng đường trong máu trở về bình thường). Thuốc giảm mỡ trong máu chỉ sử dụng sau khi đã ổn định đường huyết và các biện pháp tiết chế, vận động chưa mang lại kết quả thỏa đáng.

Lời kết

Vì quá bức xúc nên tôi viết liền bài phản biện này ngay sau khi đọc được bài “Điều trị tiểu đường: Thất bại của 3 liệu pháp hiện hành”.
Sau khi viết xong bài này, tôi mới có thời gian  tìm nguồn đăng của các công trình nghiên cứu mà tác giả nêu để tìm hiểu thêm về vấn đề quan tâm, thì thấy nội dung bản gốc quá khác với những gì mà GS Nguyễn Văn Tuấn đã suy diễn trong bài báo Tuổi Trẻ. Tiện đây tôi đưa ra links gốc của 3 nghiên cứu theo thứ tự tôi đã bàn trong bài viết này, để các bạn quan tâm rộng đường thảo luận:


Tóm lại, cho tới thời điểm này, bà con ta vẫn cần biết rằng, kết quả của các công  trình nghiên cứu mà tác giả đã đọc được và đưa ra không thể  hoài nghi hay đánh đổ những luận điểm trong chiến lược kinh điển của điều trị bệnh tiểu đường.

Tôi xin nhắc lại: kiểm soát huyết áp đúng mức, giảm lượng cholesterol xấu và kiểm soát hàm lượng đường trong máu sau bữa ăn - là những tiêu chí trong điều trị ở bệnh nhân tiểu đường để giảm nguy cơ đột quỵ và tử vong.

Vì vậy, sáng suốt khi lựa chọn và phổ cập thông tin không phải là chuyện chỉ của riêng ai. Và từ đọc cho đến hiểu, từ hiểu cho đến thực hành còn có những những khoảng cách có thể gây lầm lẫn chết người. Mong rằng báo chí và các cộng tác viên các chuyên mục có chuyên môn sâu cần rút kinh nghiệm.

BS Hồ Hải, viết xong 19h09’ ngày 24/4/2010 - Đăng trên blog từ Asia Clinic, 15h06' ngày 27/4/2010

Monday, April 26, 2010

NƯỚC VIỆT HẰNG TUẦN 2

Thông tin đáng lưu ý trong tuần vẫn là thời tiết khắc nghiệt. Hàng loạt người lớn, trẻ con bị viêm đường hô hấp do nhiều nguyên nhân là hậu quả của thời tiết thất thường và khắc nghiệt. Nhưng các ông bố bà mẹ nửa quê, nửa tỉnh của khu vực ngoại thành đến với clinic của tớ chỉ muốn làm bác sĩ và dược sĩ mà không chịu làm bệnh nhân. Họ mang con hoặc họ mang bệnh đến rồi người thì ra chẩn đoán đề nghị tớ bán thuốc, cũng như họ ra y lệnh làm thủ thuật cho con họ mà họ không cần tớ khám bệnh. Tớ sẵn sàng mời các bác sĩ và dược sĩ  loại này đi chỗ khác khám. Sau 35 năm, chúng ta đã đạt được trình độ dân trí là người người bác sĩ, dược sĩ, nhà nhà luật sư, từng tế bào xã hội là những cảnh sát giao thông. Nên xã hội Việt dân trí đầy mình làm cho giao thông, luật lệ và những chuẩn mực đạo đức xã hội, y tế loạn cào cào. Quả thật đây là một điều đáng khen trong nổ lực nâng tầm dân trí của nhà nước ưu việt của ta.

Đã thế có ông trí thức "người Việt Nam ở nước ngoài" lại chơi một bài copy và paste không ra copy và paste mà chế biến của người không ra chế biến, để rồi một tờ báo phổ thông đại chúng lại đưa lên một bài viết về những nghiên cứu bệnh tiểu đường của người khác chẳng giống ai. Đạo văn không ra đạo văn, dịch không ra dịch với kiến thức nền thủng những lổ to tướng rất nguy hiểm cho cộng đồng(tớ nói những lổ chứ không phải 1 lổ nhá). Tớ đã viết một bài gửi cho báo này để phản biện, nếu báo này không đăng tớ sẽ gửi báo khác. Nếu các báo khác thiếu tinh thần tranh luận khoa học và ém chuyện này tớ sẽ gửi báo chuyên ngành y học nước nhà và lên bờ lốc của tớ để mọi người chiêm ngưỡng.

Sáng nay một em trình dược viên báo cho tớ biết một loạt hàng dược phẩm của Ấn Độ và Hàn quốc trực thuộc của công ty em ấy tăng giá từ 20-25% vì sau khi đã thông được con đường tắc nghẽn thuốc đưa vào danh mục bệnh viện nhà nước. Vài năm gần đây, ngành y tế Việt có cái lệ là thuốc muốn vào bệnh viện công lập phải thông qua đấu thầu. Mỗi lần đấu thầu thì ít nhưng chung chi thì nhiều, nên là một cách để đội giá thuốc một cách âm thầm mà không ai có thể bắt bẻ được. Huhuhu.

Y tế là thế, hôm nay tớ lại nhận được thông tin từ bạn tớ là có chuyện đưa bạo lực học đường vào bài thi. Hay thật, một cách giáo dục trẻ rất tốt. Tớ đồng ý hai tay, hai chân. Nhưng tớ xin nói lại điều tớ đã lãi nhãi rồi là những khó khăn tâm lý của tuổi dậy thì là không của riêng ai trong 4 bộ phận cấu thành nền giáo dục một nước: bản thân trẻ, gia đình của trẻ, nhà trường dạy trẻ và người lớn chúng ta sống và hành động cho trẻ thấy xã hội đang chỉnh chu, mới là những vấn đề vĩ mô của việc trăm năm trồng người. Tuổi teenager mà không hiếu động, hiếu kỳ, hiếu hiểu biết thì không là tuổi teenager. Chúng ta không thể dạy trẻ bằng chỉ ở trường trong khi người lớn chúng ta không là tấm gương tốt.

Sự kiện đặc biệt nhất trong tuần qua là sự phục hồi ngày giỗ ông Tổ người Việt nhờ vào câu ca dao: "Dù ai đi ngược về xuôi/Nhớ ngày giỗ Tổ mồng mười tháng ba". Một dân tộc có một huyền sử thật tuyệt vời với con rồng - cháu tiên, không phải người phàm. Đã thế ông Tổ không biết có phải loài động vật hữu nhũ hay không, hay là loài lông vũ hay loài bò sát, mà lại được sinh ra từ trứng, chứ không phải thành con như loài hữu nhủ? Có một điều lạ là theo cụ Trần Trọng Kim dòng dõi ông Tổ Hùng Vương chỉ mười tám đời, nhưng lại trị vì đất rồng tiên từ năm 2879 trước Tây lịch đến năm 258 trước Tây lịch. Vị chi mỗi ông Tổ cha, con, cháu, chắt, chít, chịt, chút, chùn, chụt, ... sống thọ hơn bây giờ quá xá. Tớ nghĩ lại dòng dõi sinh ra từ trứng thì chỉ có loài bò sát, có khủng long mới sống dai như vậy. Nhìn lại nước mình mới thấy ông bà mình viết sử đúng là chí phải, chí phải và khoa học. Nếu các ông Tổ mà là loài hữu nhũ, thì làm gì có thể sống dai như thế? Ngẫm lại mà hay, thế mà thiên hạ đến nay vẫn cứ tranh luận chuyện sử sách với cô ngâm tiến sãi họ Đỗ, ngâm hoài mãi chưa ra làm gì cho khổ hử?

Điều làm tớ cay đắng nhất vẫn là chuyện thực tại, không biết vì sao mà mấy tay sống ở xứ sở tư bổn giãy chết lại nghĩ ra cái trò xếp hạng nước tớ vào danh sách các nước hạng ba về buôn người? Người dân xứ tớ cần cù, năng động và thông minh với thời toàn cầu hóa, nên họ mới đi xuất khẩu lao động nhiều để kiếm cơm. Các xứ tư bổn giãy chết có giỏi thì cứ đào tạo ra những thế hệ đủ năng lực cạnh tranh đi làm thuê cho nước khác thử xem có làm được không, mà lại xếp cái hạng hạ cấp với nước tớ như vậy? Phải nói ra điều này để cho bọn giãy chết biết thì tớ mới đỡ cục tức nó chạy lên đến cổ họng mấy hôm nay.

Đã thế, bọn khủng bố lại cứ liên tục gây hấn vùng có dầu lớn nhất thế giới bằng mọi cách, làm cho giá dầu tăng đến 85.41usd/barrel đẩy vàng thế giới chao đảo mấy hôm nay. Nhưng nhờ sự lãnh đạo sáng suốt của nhà nước ta, giá đô la Mỹ hôm nay vẫn giữ vững giá chợ đen và giá ngân hàng bằng nhau. Hoan hô. Thậm chí dù vàng thế giới tăng lại đỉnh trong tháng với trên 1.155usd/oz, nhưng giá vàng trong nước vẫn trụ thấp hơn giá thế giới mới là điều mà tớ thấy mát lòng, mát dạ. Điều hành kinh tế như thế mới điều hành chứ. WTO thì cứ WTO, nhưng đâu dễ thông nòng kinh tế của nước tớ bằng mấy trò ma lanh của các tay trùm tài phiệt ở Wall Street được. Phải hông?

Điều làm tớ an lòng nhất là vừa mới cách đây 2 hôm Bộ Công Thương kiến nghị bỏ 38 dự án thủy điện trong 393 dự án đang còn dang dỡ. Ít ra phải thế chứ? Nhưng có một điều tớ buồn là không hiểu tại sao một đất nước có bở biển dài, thân hình ốm và có nắng quanh năm như nước tớ sao mấy anh bộ công thương không nghĩ cái trò làm điện từ sức gió và điệm năng lượng mặt trời để bảo vệ môi sinh và giảm hao tốn tiền dân, tiền nước? Tớ bèn phone cho anh bạn dạy ngành điện gia dụng của Đại học bách khoa TPHCM thuộc ĐH Cuốc Gia TPHCM để hỏi chuyện này. Anh ta bảo, nếu làm như thế thì lưới điện EVN phải cho phép người dân có dư điện thì được bán lại cho lưới điện quốc gia, nhưng nhà nước chưa làm luật này. Nên nếu dân làm thì EVN cho là dân mình ăn cắp điện quốc gia! Tớ thấy chóng mặt quá, nên tớ phải nói lên điều này để các anh có liên quan, đặc biệt các anh Cuốc Hội phải mau mau xúc tiến việc này. Vì thế kỷ XXI là thế kỷ của chiến tranh năng lượng và lương thực, nếu chậm bước thì khó lòng lắm lắm.

Thôi tuần này phiên phiến thế đủ để bà con có món ăn tinh thần nhá. Từ thời tiết đến y tế, đến giáo dục, đến xã hội và kinh tế, công nghiệp, etc... là đủ có cái nhìn toàn cục chưa bà con nhỉ?

Asia Clinic, 11h36' ngày 26/4/2010

Sunday, April 25, 2010

NGHĨ VỀ BÁO TIA SÁNG

Thật là tiếc khi được Tia Sáng mời dự ngày sinh nhật lần thứ 19 (26/4/1991 – 26/42010) của báo, khi họ mời mình viết bài tâm sự nghĩ về họ được in ở trang đầu tờ tạp chí, nhưng không đi được vì nhiều lý do. Lý do chính là vì công việc không thể bỏ để đi. Chương trình hoành tráng với đêm thính phòng kỷ niệm 200 năm nhạc sĩ thiên tài của đất Bạch Dương - Chopin - có tính hàn lâm như tiêu chí của báo là điều mà luôn lôi tôi vào những lúc cần relax.

Đối với dân y khoa việc vẫn thường viết bài khoa học đã giúp chúng tôi viết rất dễ dàng. Ngoài ra, một khi nghề đã chín thì viết bình dân hóa ngôn ngữ hàn lâm để kiến thức chuyên môn và xã hội dễ đến bạn đọc bình dân, không là việc khó. Nên dù tôi không phải làm nghề báo, nhưng nghiệp phải đeo mang.

Xu thế thời đại đã đòi hỏi báo chí không chỉ đơn thuần thu thập thông tin và phản ảnh trung thực sự vật hiện tượng là đủ. Tri thức và trí thức của con người có những đòi hỏi theo xu thế phát triển của thời đại. Hòa nhịp với báo điện tử, hòng mang thông tin chuyên sâu nhanh, nhạy đến với cộng đồng, gần đây, các tờ báo lớn thế giới đã tạo không gian blog của các chuyên gia, để đáp ứng đòi hỏi nhu cầu món ăn tinh thần của cộng đồng. Một số chuyên gia lỗi lạc đóng vai trò không nhỏ cho không gian blog nói riêng và cho các tạp chí nổi tiếng thế giới như New York Times, Wall Street Journal, etc...

Trong dòng xu thế đó, báo chí trong nước đã có những bước tiến khi đi tìm những người ngoại đạo, có chuyên môn để đáp ứng với thời đại. Những người được gọi là có học như chúng tôi chỉ biết viết blog nói lên những điều mình trăn trở về cuộc sống về tình hình đất nước. Không có mộng và cũng không muốn lấn sân sang lĩnh vực báo chí. Nhưng rồi cũng lao vào nghiệp này. Đúng là lại đẻ thêm một cái nghiệp bất đắc dĩ đúng hơn là nghề. 

Nghề của tôi còn cho tôi biết thêm những việc khác ngoài nghề. Ngoài những đòi hỏi bài bản của nghề để làm nghề. Y khoa còn cho tôi thêm những trực giác rất chính xác về một con người. Có thể nắm bắt con người ấy gần như chính xác về bệnh tật và nhân cách qua giọng nói. Nếu ai làm nghề y lâu năm đủ chín về chuyên môn và tri thức sống của đời thì sẽ thấy đối với con người 2 yếu tố không kém phần quan trọng là: thanh và sắc. Nghề y dạy cho tôi đối với việc đánh giá sức khỏe một bệnh nhân không chỉ những gì trường lớp dạy, mà còn nghe âm thanh và nhìn sắc diện người bệnh có thể đón và tiên lượng sức khỏe và tâm tính của người đối diện. Đây là một trực giác nghề nghiệp cần thiết của một người làm y.

Tôi viết cho Tia Sáng bắt đầu từ lời giới thiệu của một người bạn thân. Khi nhận được thanh âm qua điện thoại mời viết bài cho Tia Sáng của anh trợ lý Tổng biên tập, tôi nhận lời ngay mà không suy nghĩ, dù biết rằng Tia Sáng đang gặp khó khăn đủ bề. Đời ông bà mình đã đúc kết câu: “Ngưu tầm ngưu, mã tầm mã”. Tới giờ này, tôi chỉ viết cho hai tờ báo: Tia Sáng và Pháp Luật TPHCM. Mặc dù rất nhiều báo trong nước, ngoài nước đã bằng cách thông qua gián tiếp hay trực tiếp mời tôi cộng tác, nhưng tôi chỉ tâm niệm chỉ viết cho báo nước mình và cho những tờ báo có mục tiêu vì dân trí hơn là vì câu khách.

Tôi viết cho Pháp Luật TPHCM vì tính nghiêm cẩn của tờ báo khi đưa thông tin đến cộng đồng phù hợp với bài viết có tính học thuật đã được bình dân hóa của tôi. 

Nhưng tôi chỉ lại thích viết cho Tia Sáng hơn, dù nhuận bút không bằng. Vì Tia Sáng là nơi chịu đăng bài viết của một người khó tính đến cầu toàn như tôi. Tia Sáng không vì theo sự câu khách nhất thời, mà vì theo hiểu biết của tôi Tia Sáng với tiêu chí: “Một góc nhìn của trí thức”, họ muốn đưa đến bạn đọc không chỉ thông tin mà còn việc nâng tầm dân trí là điều mong mỏi của bản thân tôi.

Nhân sinh nhật lần thứ 19, tôi mong rằng trình độ dân trí Việt cao hơn, báo chí Việt có chất lượng hơn với mục tiêu nâng tầm dân trí như Tia Sáng. Một tờ báo hiếm hoi trong một rừng báo Việt với 700 tờ, nhưng ít tờ báo nào làm chuyện đưa ngôn ngữ hàn lâm học thuật trở thành ngôn ngữ bình dân để nâng tầm dân trí Việt.

Xin chúc mừng báo Tia Sáng đã được bộ trưởng ký quyết định trở lại trang web online mà đã bị đóng trong nhiều tháng qua vì tiêu chí của mình. 30/4 là ngày của thống nhất. Nó cũng sẽ là ngày sẽ khai sinh lại trang www.tiasang.com.vn sau một chặng gian nan vì nghĩa lớn.

Bạn nào ở Hà Nội nhớ đi nghe đêm nhạc Chopin của Tia Sáng dùm và về kể lại cho tớ với nhé.

BS Hồ Hải, viết xong 13h38’ ngày 24/4/2010. 

Friday, April 23, 2010

BỆNH MỒNG GÀ

Gần đây tần suất bệnh mồng gà có tăng lên. Chỉ tính riêng 3 tháng đầu năm 2010, tại clinic của tôi đã bằng tổng số của năm 2009. Bài viết có tính cộng đồng để mọi người cùng hiểu biết. Hio2nh ảnh tôi mượn hình đã đăng trên internet, vì tính tế nhị của hình ảnh đặc thù của bệnh ở các cơ quan kín đáo.

Bệnh mồng gà là gì?
Mồng gà (hay còn gọi là sùi mào gà) là một bệnh phổ biến nhất trong những bệnh lây nhiễm qua đường tình dục ngày nay, chiếm 62 % trong các bệnh hoa liễu theo báo cáo mới đây của BV Da Liễu Tp Hồ Chí Minh(1), (2).

Tác nhân gây bệnh là do HPV (Human Papilloma Virus). Có trên trăm chủng loại HPVs gây bệnh trên người., trong đó trên 40 chủng loại gây thương tổn trên cơ quan sinh dục và hậu môn. Trên 90 % u nhú sinh dục là do HPV6 và HPV11, thường lành tính, có thể tự khỏi. Tuy nhiên, một số chủng loại (HPV16,18,31,33,45) có nguy cơ gây ung thư cổ tử cung, dương vật, hay vùng hầu họng, phổi. Một số loại khác (HPV 5,8) có thể gây ung thư da kiểu rối loạn tăng sinh biểu bì dạng u nhú (epidermodysplasia verruciformis) (3),(8).

Tại Mỹ, người ta tin rằng có khoảng 6 triệu người bị nhiễm HPV hằng năm, và khoảng 50 % số này ở lứa tuổi từ 15-25. Cũng ở Mỹ, người ta ước tính tới khoảng 75 % phụ nữ trong độ tuổi sinh sản bị nhiễm HPV trong thời điểm nào đó của cuộc đời (3),(8). Lây truyền HPV thường trực tiếp qua đường tiếp xúc qua da (tay,…) hay niêm mạc. HPV cũng có thể truyền từ mẹ sang con trong quá trình vượt cạn (đẻ đường âm đạo). Người ta không thấy HPV hiện diện trong dịch tiết của cơ thể, cũng như không thấy trong máu hay tạng ghép.

Biểu hiện bệnh như thế nào?
Thời kỳ ủ bệnh thường khoảng 3-4 tháng  (có thể dao động từ 1 tháng – 2 năm). Nhiễm HPV có thể không có bất kỳ triệu chứng gì (dưới phát hiện lâm sàng : subclinical genital HPV infection), nhưng những người này vẫn có thể lây truyền bệnh cho người khác.

Thương tổn HPV thấy được trên lâm sàng (clinical) thường chỉ khoảng 30 % trường hợp nhiễm, nó thường dưới dạng những mụn cóc ngoài da hoặc dạng u nhú ở niêm mạc như những hạt nhỏ, màu hồng nhạt trùng với màu niêm mạc, mềm, mọc rải rác hoặc từng đám, có nhiều trường hợp thương tổn từng đám dày đặc nhìn giống như bông cải. Các u nhú này có thể không có cảm giác gì, hoặc chỉ đôi khi hơi ngứa, xốn, rát.

Nữ giới thì thương tổn HPV thường xuất hiện ở xung quanh lỗ âmđạo, hai môi nhỏ hoặc môi lớn vùng âm hộ. Nếu để lâu có thể thấy cả ở hậu môn, âm đạo, cổ tử cung. Thương tổn do HPV ở cổ tử cung ban đầu giống như mảng trầy xước, khí hư nhiều, rỉ máu khi quan hệ. Nếu không có kinh nghiệm với HPV thì ngay cả người thầy thuốc sản khoa cũng thường bỏ sót bệnh lý này, và đó là nguyên nhân điều trị phụ khoa thất bại do bỏ sót HPV không được điều trị đúng.

Đối với phái mày râu, thương tổn u nhú do HPV thường gặp ở ngay lỗ sáo, hoặc bìu, háng, hậu môn, có khi lan ra cả đùi.

Những trường hợp quan hệ tình dục qua đường hậu môn thì u nhú thường thấy ở hậu môn. Quan hệ tình dục bằng đường miệng có thể gặp u nhú HPV ở hai múm vú, mắt , miệng họng. Tay cũng là vật trung gian lây nhiễm (Lý giải tại sao các anh nhà mình đi massage, không giao hợp, chỉ sờ soạng cũng dính chấu).

Một số hiếm có thể gây chảy máu hoặc tắc nghẽn đường tiểu do thương tổn HPV.
Trên lý thuyết và trong các công trình nghiên cứu (xác định nhiễm HPV dựa trên xét nghiệm AND bằng phân tích PCR) cho thấy tỉ lệ nhiễm HPV là như nhau giữa hai giới nam và nữ (7), hoặc nữ chỉ nhỉnh hơn nam một ít. Tuy nhiên, trên lâm sàng, chúng tôi nhận thấy tỉ lệ gặp u nhú sinh dục do HPV ở các bà vợ cao hơn hẳn các ông chồng (Chưa thống kê, nhưng tỉ lệ các ông chồng có triệu chứng/ các bà vợ có triệu chứng có lẽ chỉ khoảng 5%). Có nghĩa là nam thường là người lành mang trùng (ở dạng subclinical genital HPV infection). Điều này có thể do:
+ Sức đề kháng của nam rất tốt chăng?
+ Hay cấu tạo giải phẫu đường niệu-dục của nam ít thuận lợi cho sự tồn tại và phát triển của HPV để đủ mạnh xuất hiện triệu chứng?
Vấn đề này còn bỏ ngỏ cho các nghiên cứu về HPV của ta, nhưng có lẽ khó thực hiện, bởi vì gía thành xét nghiệm AND (chạy PCR: Polymerase Chain Reaction) rất cao.

Xét nghiệm cận lâm sàng
Vấn đề chẩn đoán bệnh mồng gà là vấn đề lâm sàng. Chỉ cần nhìn và đã từng gặp là khó lòng quên. Thường người ta điều trị ngay khi thấy thương tổn u nhú sinh dục mà không cần xét nghiệm. Nếu có, chỉ là tầm soát  thêm các bệnh lây qua đường tình dục khác đi kèm và xác định chủng loại gây ung thư.

PAP smear là xét nghiệm đầu tay được thực hiện để phát hiện sự thay đổi bất thường tế bào cổ tử cung và chỉ điểm cho xét nghiệm AND để chẩn đoán xác định nhiễm HPV và xác định chủng loại HPV trong liệu trình tầm soát ung thư cổ tử cung.

HPV cũng có thể được xác định qua mẫu giải phẫu bệnh lý mô thương tổn.

Xét nghiệm ADN về HPV có 2 phương pháp là DFH ( dot filter hybridization) và PCR (Polymerase chain Reaction) trong đó  PCR có độ nhạy cao hơn (7).

Điều trị HPV ra sao?
Cũng giống như các loài virus khác, HPV vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Người ta cho rằng khó điều trị tiệt gốc được HPV và nó thường tái phát. Khó điều trị vì hầu hết những bệnh nhân có biểu hiện lâm sàng HPV đều có hệ thống miễn dịch yếu. Hệ thống miễn dịch như bộ quốc phòng. Khi hệ miễn dịch yếu thì kẻ thù khó bị tiêu diệt, trong khi virus chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

Nhưng theo kinh nghiệm của chúng tôi, hãy  cố gắng điều trị đúng bài bản và theo dõi thường xuyên, cộng với quan hệ tình dục an toàn, giữ sức khỏe để có sức đề kháng tốt, chúng ta hoàn toàn có thể đẩy lùi được bệnh này.

Đối với thương tổn u nhú của HPV: cần được lấy đi bằng phương pháp bôi thuốc, đốt (Đốt điện, tia laser, đốt lạnh) hay mổ cắt bỏ và phối hợp với điều trị bằng thuốc bôi và thuốc uống.

Interferon alfa – n3(alferon-N) cũng được dùng trong điều trị HPV để kích thích đáp ứng miễn dịch của cơ thể.

Có thể phòng ngừa HPV?
Người lớn:
Phòng tránh HPV = Quan hện tình dục an toàn.
Kiểm soát HPV    = Thăm khám định kỳ vùng sinh dục và hầu họng.

Trẻ em: tiêm phòng HPV cho cả bé trai và gái.
Hiện thị trường có 2 loại vaccin được FDA công nhận (3),(9) dùng để tiêm ngừa nhiễm HPV:
Gardasil (của MSD): tiêm cho cả 2 giới nam và nữ độ tuổi từ 9-26, để phòng HPV type 6,11,16,18.
Cervarix ( của GSK): tiêm cho nữ từ 10-25 tuổi để phòng HPV type 16,18.
Tuy nhiên, nên lưu ý: HPVs type 16,18, chiếm tỉ lệ  70% ung thư cổ tử cung, như vậy còn đến 30% nguy cơ ung thư cổ tử cung do các type HPVs khác không có trong liều vaccin được tiêm ngừa.

Có một điều không hiểu tại sao hai loại vaccin này khi vào thị trường Việt Nam lại được chỉ định sử dụng cho đến 55 tuổi?(10)

TÀI LIỆU THAM KHẢO:


2. http://www.thanhnien.com.vn/news/Pages/201014/20100401165209.aspx 
  
3. Fauci, Anthony S.,et al, Harrison’s Principle of Internal Medicine, 17th ed, United States: Mc Graw Hill professional, 2008.

4. Noelle C. Bowdler and Rudolph P.Galask, et al, Gynecology & Obstetric,United States: Churchill Livingstone, P.819-821.

5. Roger P.Smith, et al ,Obstetrics & Gylecology, Unites States,Mc Graw Hill, P.932-933.

6. http://www.glowm.com/index.html?p=glowm.cml/section_view&articleid=226&recordset=&value=226




10. http://tuoitre.vn/Chinh-tri-xa-hoi/Song-khoe/293062/Tranh-luan-quanh-chuyen-Cervarix.html

Asia Clinic, 14h30, ngày 23/4/2010