Saturday, December 3, 2011

SỰ ĐIÊN CUỒNG XÂY DỰNG ĐẬP THUỶ ĐIỆN CỦA TRUNG HOA

Những bài dịch từ cùng tác giả:
Bài viết gốc: China’s Dam Frenzy

Bài viết của ông Brahma Chellaney, giáo sư nghiên cứu chiến lược tại Trung tâm nghiên cứu chính sách có trụ sở tại New Delhi, là tác giả của cuốn sách Sự hy sinh mù quáng của châu Á và Nguồn nước trong tương lai: Cuộc chiến mới của châu Á(Asian Juggernaut: [xem ghi chú ở bài: Những bất ổn sắc tộc Trung Hoa] and the forthcoming Water: Asia’s New Battlefield)

NEW DELHI – Sự điên cuồng xây dựng đập thủy điện của Trung Hoa gần đây đã đụng phải một bức tường Miến Điện (Myanmar), nơi mà chính phủ đã có một quyết định táo bạo ngừng một dự án xây đập của Trung Hoa gây tranh cãi đã giúp mở ra con đường dễ dàng cho chuyến viếng thăm đầu tiên của một Ngọai trưởng Mỹ đến Miến Điện trong hơn nửa thế kỷ bế tắc ngoại giao giữa 2 nước Hoa Kỳ và Miến Điện.

Đập Myitsone bị trì hõan có trị giá 3,6 tỷ Mỹ kim, nằm ở đầu nguồn của con sông lớn nhất của Miến Điện, sông Irrawaddy, được thiết kế chỉ để độc quyền đưa điện vào mạng lưới điện của Trung Hoa, mặc dù thực tế Miến Điện bị cúp điện hàng ngày. Ủy ban Giám sát tài sản nhà nước và Ủy ban Quản lý của Hội đồng Nhà nước Trung Hoa ca ngợi Myitsone như một mô hình dự án ở nước ngoài phục vụ cho lợi ích Trung Hoa. Quyết định của Miến Điện do đó đã gây sốc chính phủ Trung Hoa, vì họ đã tiếp đãi Miến Điện như là một quốc gia khách hàng đáng tin cậy (nơi mà Trung Hoa vẫn còn có lợi ích đáng kể, bao gồm cả việc đang xây dựng một hệ thống đường ống dẫn dầu và khí gas tự nhiên trị giá nhiều tỷ đô la).

Mặc cho thất bại đó, Trung Hoa vẫn là nhà xây dựng đập thuỷ điện lớn nhất thế giới trong và ngoài nước. Thật vậy, không một quốc gia nào trong lịch sử đã xây dựng nhiều đập thủy điện hơn so với Trung Hoa, họ tự hào là đất nước có đập nhiều hơn so với phần còn lại của thế giới cộng lại.

Trước khi những người Cộng sản lên nắm quyền vào năm 1949, Trung Hoa chỉ có 22 đập mà không có bất kỳ đập nào có kích thước đáng kể. Bây giờ đất nước này có hơn một nửa trong số 50.000 đập lớn của thế giới, đập lớn được định nghĩa là đập có một chiều cao ít nhất là 15 mét, hoặc khả năng lưu trữ hơn ba triệu mét khối nước. Như vậy, Trung Hoa đã hoàn thành, trung bình ít nhất một đập lớn mỗi ngày tính từ năm 1949 đến nay. Nếu tính tất cả các loại đập thuỷ điện có mọi kích thước thì số đập của Trung Hoa vượt quá 85.000.

Theo Tổ chức Lương Nông Liên Hiệp Quốc (United Nations Food and Agriculture Organization), các đập của Trung Hoa có khả năng lưu trữ 562,4 km khối nước trong năm 2005, chiếm 20% tổng các nguồn tài nguyên nước tái tạo của quốc gia. Kể từ đó, Trung Hoa đã xây dựng được những kỷ lục của các đập mới, bao gồm cả đập lớn nhất thế giới: đập Tam Hiệp trên sông Dương Tử.

Trung Hoa cũng là nhà lãnh đạo toàn cầu trong xuất khẩu đập. Các công ty nhà nước của Trung Hoa đang xây dựng nhiều đập thủy điện ở nước ngoài hơn so với tất cả các nhà xây dựng đập toàn thế giới cộng lại. Ba mươi bảy tổ chức tài chính và doanh nghiệp của Trung Hoa đã tham gia vào hơn 100 dự án đập lớn ở các nước đang phát triển. Một số các công ty này là rất lớn và có nhiều công ty con. Ví dụ, Sinohydro Corporation - công ty thủy điện lớn nhất thế giới - tự hào có 59 chi nhánh ở nước ngoài.

Trung Hoa đã dùng cả hai động cơ lợi nhuận và nỗ lực ngoại giao để giới thiệu những năng lực kỹ thuật xây dựng đập ở nước ngoài. Trung Hoa công bố chính sách "Không can thiệp những vấn đề nội bộ các nước" thực sự phục vụ như là một giấy phép ảo để theo đuổi các dự án xây dựng đập vùng đất thường gây lụt và người dân buộc phải ra đi để dành cho việc xây dựng đập thuỷ điện - bao gồm cả với đập Myitsone của Miến Điện, đồng bào dân tộc thiểu số - ở các nước khác. Nhưng Trung Hoa cũng đang thực hiện như vậy ở tại Trung Hoa bằng cách chuyển sự chú ý từ những con sông nội địa đã bão hòa việc xây dựng đập sang các con sông quốc tế bắt nguồn từ cao nguyên Tây Tạng, Tân Cương, Nội Mông và Mãn Châu.

Trung Hoa cho rằng vai trò của họ như đầu tàu của thế giới về việc xuất khẩu đập thuỷ điện bằng vào cách làm việc giữa các công ty của Trung Hoa với các đối tác ở các nước khác theo tinh thần “2 bên cùng có lợi” ("win-win"). Nhưng bằng chứng từ một số địa điểm dự án cho thấy rằng các đập thuỷ điện đã làm huỷ hoại môi trường nghiêm trọng ở các nước đó.

Hậu quả là, các dự án ở nước ngoài thường làm nóng lên quan điểm chống Trung Hoa, chúng được phản ánh trong các cuộc biểu tình của dân chúng ở một số nước châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh. Hơn nữa, bằng cách sử dụng lực lượng lao động Trung Hoa để xây dựng đập và các dự án khác ở nước ngoài - một thực tế đi ngược lại yêu cầu "nội địa hóa" của riêng mình, được thông qua vào năm 2006 - Trung Hoa càng củng cố một nhận thức rằng họ đang là những người chủ trương bóc lột.

Là quốc gia xây đập nhiều nhất trên thế giới, Trung Hoa đã nhà sản xuất thuỷ điện lớn nhất toàn cầu, với công suất phát điện hơn 170 GWs. Tuy nhiên, kế hoạch đầy tham vọng để thúc đẩy năng suất thủy điện của mình, họ đã tiến hành xây đập thuỷ điện trên các con sông quốc tế, việc này đã lôi kéo Trung Hoa vào các tranh chấp nguồn nước với hầu hết các nước láng giềng, thậm chí cả Bắc Triều Tiên.

Nói rộng hơn, niềm đam mê xây dựng đập nước của Trung Hoa đã sinh ra hai phát triển then chốt. Thứ nhất, các công ty Trung Hoa chiếm lĩnh thị trường xuất khẩu thiết bị thủy điện toàn cầu. Chỉ một mình Sinohydro đủ làm lu mờ các nhà cung cấp thiết bị phương Tây như ABB, Alstom, General Electric và Siemens, khi tuyên bố đã kiểm soát một nửa thị trường thế giới.

Thứ hai, sự phát triển ngành công nghiệp thủy điện nhà nước ở Trung Hoa đã làm chính phủ chiến dịch mạnh mẽ cho các dự án đập ở nước ngoài bằng cách cung cấp các khoản vay lãi suất thấp cho các chính phủ có dự án. Tại Trung Hoa, gần đây đã công bố một chương trình đầu tư khổng lồ 635 tỷ USD cho cơ sở hạ tầng nước mới trong thập kỷ tới, hơn 1/3 trong số đó sẽ được dùng cho việc đào kênh đến xây đập, hồ chứa, và những cấu trúc phục vụ khác.

Trung Hoa xây đập đầu nguồn sông, giữa sông và chuyển nước giữa các lưu vực nên đã tàn phá hệ sinh thái tự nhiên, gây ra phân mảnh các dòng sông, cạn kiệt nguồn nước, và thúc đẩy khai thác nước ngầm vượt quá khả năng bổ sung của tự nhiên.

Các chi phí xã hội có được thậm chí còn cao hơn, một thực tế phản ánh trong một thừa nhận rất ấn tượng của Thủ tướng Chính phủ Trung Hoa Ôn Gia Bảo vào năm 2007, kể từ năm 1949, Trung Hoa đã di chuyển tổng số 22,9 triệu người Trung Hoa để làm các dự án nước - một con số lớn hơn so với dân số ở các nước như Úc, Romania, hoặc Chile. Từ đó, có đến 350.000 cư dân - chủ yếu là dân nghèo - đã không còn cuộc sống ổn định.

Vì vậy, thử làm một phép tính đơn giản thì có một con số trung bình là, cứ 1.035 công dân Trung Hoa, thì có 1 người bị buộc đuổi ra khỏi nhà các dự án nước trong mỗi ngày trong hơn sáu thập kỷ qua. Với Trung Hoa hiện nay, họ ngày càng xây đập trên những sông xuyên quốc gia như Mekong, Salween, Brahmaputra, Irtysh, Illy, và Amur, các dự án mới có nguy cơ "xuất khẩu" từ những con sông nội bộ của Trung Hoa những sản phẩm là, cạn kiệt nguồn nước nghiêm trọng đến những dòng sông xuyên quốc gia. Đây là thời điểm phải gây áp lực từ bên ngoài để bàn tính với Trung Hoa kiềm chế việc xây dựng đập thuỷ điện điên cuồnghọ phải đi theo các tiêu chuẩn môi trường quốc tế.

Bản quyền: Project Syndicate, 2011.
www.project-syndicate.org

BS Hồ Hải dịch - Asia Clinic - 16h07' ngày thứ Bảy, 03/12/2011

11 comments:

  1. Một sự trùng hợp ngẫu nhiên, hôm nay VOA đưa bài viết Chủ nghĩa GDP và Sự sụp đổ của Đạo đức ở Trung Quốc của một GS ở Singapore. Nó nói lên thảm cảnh của các quốc gia theo hình thái chính trị kinh tế với màu sắc Trung Hoa hay còn gọi là định hướng XHCN.

    Rồi đây tương lai của các quốc gia này sẽ đi về đâu khi những con số khô khan kia không thay thế được mọi mặt bị suy đồi?

    Cuối tuần hạnh phúc,

    ReplyDelete
  2. TQ Phát triển kinh tế quá mức, bất chấp việc hủy hoai môi trường.Khả năng TQ bung tiền ra trong lúc kinh tế thế giới khó khăn,nhầm tăng khả năng sản xuất ,bất kể hậu quả.

    ReplyDelete
  3. Xin lỗi Bác HH
    Tôi muốn nói riêng với Thong Nhat TQ , bạn có biết là bạn đang làm cho Bolg này giảm giá trị bởi những comment của mình kg? Những gì bạn viết rất vô giá trị vì vậy ngồi im lắng nghe và học hỏi. Bs đã nhắc bạn nhiều rồi sao kg tiếp thu ?
    Vài lời nghịch nhĩ mong cả nhà bỏ qua

    ReplyDelete
  4. Một bằng chứng nữa về những con số tăng trưởng ảo của Trung Quốc 30 năm qua vừa được chính người Trung Quốc phanh phui đây.
    http://www.xuanthanhsc.vn/home/Tin-tuc/Chuyen-muc,Tin-tuc,Tin-quoc-te/Trung-Quoc-co-gian-doi-so-lieu-kinh-te/
    Bây giờ thì tôi cũng hết tin nỗi là Trung Quốc có nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới nữa rồi.

    ReplyDelete
  5. Dear All,

    Nếu chúng ta đứng nhìn trung thực về mặt lịch sử của vấn đề các vệ tinh trung thành của Trung Hoa từ đầu thế kỷ XX đến nay thì phải kể đến những nước nhỏ trong khu vực Đông Á với mức độ trung thành theo thứ tự sau:

    1. Số một trung thành phải kể đến Bắc Hàn. Từ ngày đầu cách mạng vô sản ở Bắc Hàn Trung Hoa là căn cứ địa cách mạng cho gia đình họ Kim. Và từ 1953 đến nay mọi lĩnh vực Bắc Hàn được Trung Hoa viện trợ nhỏ giọt để nuôi nhà họ Kim, nhưng không giúp Bắc Hàn mạnh lên để đương đầu với Nam Hàn, mà chỉ nuôi một Chí phèo đúng nghĩa để lấy Bắc Hàn làm cái bung sung đối trọng với Mỹ và đồng minh của Mỹ tại châu Á. Số phận Bắc Hàn thật thảm thương.

    2. Mức độ kế tiếp phải kể đến 3 nước: Việt Nam, Miến Điện và Cambodia. Ba nước này đều nhờ đất Trung Hoa và viện trợ của Trung Hoa để làm cách mạng vô sản thành công. Nhưng Việt Nam là nước biết rút lui ra khỏi tầm ảnh hưởng của Trung Hoa sớm nhất vì đã quá hiểu những cuộc mua bán giữa Hoa Kỳ và Trung Hoa trong cuộc nội chiến. Cambodia thì cách xa 1 biên giới nên kiểu đu dây của Cambodia rất thành công với Trung Hoa khi Sihanouk lợi dụng Trung Hoa quay lại nắm Cambodia sau lưu vong. Sihanouk được xem là vị quốc vương lưu vong mà còn có thể quay về nắm lại chính quyền là hiếm có trên thế giới hiện đại. Còn Miến Điện thì lệ thuộc hơn 50 năm, chỉ bây giờ mới thoát được Trung Hoa một nửa. Kể ra Việt Nam và Miến Điện 2 nước chư hầu thoát ra Trung Hoa cách nhau 36 năm, nhưng có vẽ về đích cho cuộc thoát Á đối với Miến Điện sẽ thành công hơn, và về đích nhanh hơn. Vì hình thái chính trị kinh tế Miến Điện đang đi theo đúng hướng của quy luật xã hội hơn Việt Nam.

    3. Vấn đề còn lại của Việt Nam là từ nội bộ các chính khách của Việt Nam có đủ tâm và đủ đức độ để làm cho Việt Nam hùng mạnh không chứ không phải do các tác động bên ngoài của Trung Hoa và Hoa Kỳ.

    Nice weekend,

    ReplyDelete
  6. 2.Cho em cộng thêm nước Lào
    3.Muốn VN hùng mạnh trước nhất phải "thoát"Á. Còn tác động TH & HK, em nghĩ ,đến TK21 QG nào cũng phải bị dính từ Châu Phi cho đến Mỹ La tinh...Xây dựng Thủy điện mà còn bắt chước rồi học (sự điên cuồng)theo thì nói gì đến các lĩnh vực quan trọng khác.Đủ thấy cái Tâm và Tầm của LĐ nước ta.
    Sống chết mặc bây, Tiền Thầy bỏ túi

    ReplyDelete
  7. dear johnchamber bàn luận chứ không vuốt đuôi bác Hải nghe.
    Chủ nhật vui vẻ

    ReplyDelete
  8. Dear Bác !
    Sau các nước Triều Tiên, Việt Nam, Campuchia, và Myanma thì nước tiếp theo chắc chắn là Pakistan. Nước này, cháu thấy trước khi xảy ra vụ tiêu diệt Binladen thì vẫn chơi con bài ngoại giao với cả Mỹ và Trung Quốc nhưng từ sau vụ đó ra hình như Mỹ không tìn tin Pakistan hay sao ấy ? Mỹ không muốn Pakistan chơi trò " bắt cá hai tay " nên nhiều lần ra áp lực với nước này.Và từ sau vụ trực thăng của NaTo tấn công " nhầm " ? vào đồn biên phòng của Pakistan làm 24 binh sĩ thiết mạng là cho Pakistan có dấu hiệu ngả về phía Trung Quốc !

    ReplyDelete
  9. Dear Thành,

    Chưa bao giờ Pakistan ngã về phía Mỹ ngoại trừ thời gian nắm quyền của bà cố thủ tướng Benazir Bhutto mà nhóm Hồi giáo cực đoan đã thủ tiêu hồi năm 2007 dưới sự hỗ trợ của chính quyền thân Trung Hoa.

    ReplyDelete
  10. Nói về thoát khỏi TQ của VN, theo cháu được biết và đã tận mắt chứng kiến; thì hầu hết thủy điện, công nghệ chế biến khoáng sản (mà trong đó có titan, thứ mà vì nó mà người ta đang xới nát quê bác í), nhà máy nhiệt điện, ngoài ra còn một số máy móc trong các lĩnh vực khác, ví dụ trong chế biến lâm sản.., thì 99,9% là đồ TQ, mà còn người TQ thì còn chạy, hết người TQ thì hết chạy. Có một điều trớ trêu là, thiết bị người ta rất kém chất lượng, không có một giấy tờ xuất xứ chất lượng mà người mình vẫn xài. Vậy cháu hỏi bác, thì làm sao thoát ra khỏi ảnh hưởng TQ hả bác?... Cháu nghỉ chắc phải chờ cho những thứ này hư đi thì mới thoát được, mà cũng mong cho nó nhanh hư!

    ReplyDelete
  11. Riêng về đề tài Pakistan. Nếu các bạn theo dõi những đường lối Ngoại Giao cùng Chiến Lược của USA, thực ra Pakistan chưa hề được Chú Sam tín cẩn, tất cả chỉ vì vụ lợi cho cả 2 bên, và cả 2 bên đều tự biết mình cùng biết người trong thế cờ vi mô và vỹ mô.

    Một vài tỉ Ếch chi viện cho Pakistan hằng năm hoặc cả những viện trợ nhân đạo cho Bắc Hàn hay mấy nước nhỏ khác đều có chủ đích cùng luôn mang về high ROIs cho Chú Sam để thống trị thế giới, như lâu nay.

    Dân Mẽo tụi tớ chưa hề phải rửa chân 2 lần!

    Bà 8

    ReplyDelete

Ghi một nhận xét:
- Tô đậm: <b>câu muốn tô đậm</b>
- Chữ nghiêng: <i>câu muốn in nghiêng</i>
- Chèn link: <a href="địa chỉ web muốn chèn">text</a>
- Chèn hình: [img]link hình muốn chèn[/img]
- Chèn video từ youtube: [youtube]link video cần chèn[/youtube]

Xem thêm: http://www.cuanhcuem.net/2013/01/tong-hop-cach-chen-emoticons-threaded-comments-blogspot.html#ixzz2UfngJs3i Under Creative Commons License: Attribution Non-Commercial