Tuesday, June 28, 2011

CẶP PHẠM TRÙ VẬT CHẤT - Ý THỨC TRONG QUẢN LÝ ĐIỀU HÀNH

Bài liên quan:
Cặp phạm trù chung riêng trong quản lý và điều hành
Loạt bài nói chuyện triết học của người ngoại đạo

Trong duy vật luận, bất kỳ ai vào nhập môn cũng được truyền đạt đầu tiên cặp phạm trù quan trọng bật nhất, đó là cặp vật chất - ý thức. Người ta sẽ bảo rằng vật chất luôn có trước rồi ý thức mới có sau. Đó là sự ngụy biện của các chính khách làm bạn bị định hướng sai lệch về cặp phạm trù này. Dù bạn có lý luận rằng: nếu không có ý thức thì làm sao để nhận biết được vật chất đang hiện hữu? Thì sẽ xảy ra chuyện con gà và quả trứng cái nào có trước, cái nào có sau? Thế là bị lạc hướng về duy vật luận.

Thực chất của vấn đề nằm ở cặp phạm trù này là, không có cái nào có trước hoặc có sau. Mà là vật chất và ý thức luôn song hành và liên quan mật thiết, trực tiếp với nhau. Vật chất sẽ thúc đẩy ý thức theo chiều tích cực hay tiêu cực. Và ngược lại ý thức sẽ qui định lại giá trị của vật chất. Một người hoặc một sản phẩm đã được tạo ra trong một môi trường đầy đủ vật chất sẽ cần ý thức của cộng đồng đánh giá mình về danh tiếng - ý thức. Cho nên mới có những cuộc quảng cáo đình đám các sản phẩm để tăng giá thành sản phẩm. Một người hay một sản phẩm đã có danh tiếng - ý thức sử dụng của cộng đồng - sẽ dùng danh để đi tìm lợi ích - vật chất - cho mình. Nên mới có những câu chuyện đình đám khỏa thân để tự tạo mình là sao để kiếm thù lao mỗi lần diễn, hoặc thuê viết đề tài nghiên cứu rẻ tiền để kiếm danh - ý thức - sau khi đã có lợi - vật chất.

Vấn đề của duy vật luận là nó giúp chúng ta ghi nhận, suy luận và đưa ra kết luận một vấn đề về khoa học xã hội hoặc tự nhiên. Lâu nay nó bị làm chính trị hóa hoặc sai lệch nên ít ai dùng nó để nhìn cặp phạm trù vật chất - ý thức một cách thực tế cuộc sống quanh mình.

Vì ý thức được rằng quyền lực luôn đi kèm với lợi ích cá nhân - vật chất. Nên hầu hết các đảng cộng sản trên toàn thế giới luôn áp dụng hình thái xã hội chính trị đơn nguyên để không mất đi quyền và lợi. Một hình thái đơn nguyên luôn đi ngược với qui luật phát triển của duy vật luận, nên nó sẽ suy tàn. Để bảo vệ quyền lợi do sự suy tàn xảy ra trong quá trình hoạt động quản lý và điều hành xã hội, đảng cộng sản ngày càng phải tạo ra một bộ máy chính quyền cồng kềnh để thực hiện những cuộc áp chế và đàn áp khi cần. Và mọi bi kịch bắt đầu từ bộ máy cồng kềnh này làm nên, khi họ không đủ quỹ lương cho bộ máy.

Người ta luôn nói vật chất luôn đi trước ý thức và thúc đẩy ý thức đi theo. Nhưng người ta làm ngược lại khi người ta qui định mức lương cán bộ công nhân viên quá thấp để làm gì? Xin thưa để cán bộ công nhân viên làm việc kém hiệu quả, để cán bộ công nhân viên biết vòi vỉnh dân bằng tham nhũng, và để cán bộ công nhân viên có ý thức rằng bám vào hệ thống thì dễ làm ra tiền hơn phải vắt não, phải làm việc hết sức mình mới tìm ra đồng tiền chân chính. 

Và từ đó, cán bộ công nhân viên có ý thức rằng chỉ có chốn công quyền mới có cuộc sống an nhàn, ăn trên ngồi trốc mà không phải nhọc thân. Và từ đó, chính quyền là nơi làm ra cuộc sống ấm no hạnh phúc và nhàn hạ của họ. Chính quyền cải tổ đồng nghĩa với chiếc ghế đang rất êm của họ mất theo. Ý thức về một cuộc sống có vật chất xa hoa đầy đủ, mà không cần làm việc cật lực, mà chỉ cần hút bầu sữa của dân là dư dật. Họ sẽ hết lòng bảo vệ chính quyền mà không cần phải suy nghĩ rằng nó sai, nó lỗi thời, nó cần phải cải tổ hệ thống để đưa đất nước và dân tộc đi lên.

Thay vì làm nên một xã hội có bộ máy tinh giảm và những con người thông thái hết lòng vì dân vì nước, bằng vào đồng lương cao ngất trời với một luật pháp minh bạch và nghiêm minh. Họ, những chính khách tạo ra một xã hội có pháp luật mờ ảo và một đồng lương chết đói để trói buộc quyền lợi các con chiên ngoan đạo vì vật chất và ý thức bảo vệ chính quyền. Cho nên mới có chuyện bằng giả trường dõm và đấu đá quan trường buôn bằng bán cấp, mà quên đi vận mệnh quốc gia dân tộc.

Suy cho cùng, vật chất và ý thức trong duy vật luận nó cũng giống cặp phạm trù Danh và Lợi trong Đạo và Đời. Người chân chính sẽ đi bằng khả năng và trí tuệ của mình để tìm danh - tức tìm ý thức của cộng đồng đánh giá tốt về mình - sau đó nhờ danh đó mà đi tìm lợi. Kẻ tiểu nhân sẽ bất cần mọi lề thói văn hóa đạo đức của xã hội để mưu cầu lợi ích cá nhân - tức đi tìm vật chất - sau đó lấy vật chất để mua danh. Rồi danh lại làm ra lợi.

Một vòng khép kín của danh lợi - vật chất ý thức - sẽ làm nên những lợi lộc cho giai cấp cầm quyền mà không cần phải nhọc công. Cho nên ở Việt Nam ngày nay, khi một quan chức đã làm những hành động đồi bại, phá nát luân thường đạo lý xã hội, hủy diệt những thế hệ trẻ Việt và nền giáo dục nước nhà, nhưng chính quyền vẫn bao che bằng việc xử án kín đối với ông hiệu trưởng họ Sầm. Và tội ác tày trời của ông cán bộ của đảng họ Sầm chỉ có một cái án 9 năm tù! Họ xử kín là để bảo vệ ý thức cộng đồng đang đả kích điều xằng bậy. Họ xử kín là họ bảo vệ cán bộ đồng nghĩa với bảo vệ chính quyền đang mục rã và danh dự của đảng cầm quyền đang bị tổn thất quá nặng nề. Nó đồng nghĩa với mất ý thức tốt đẹp của cộng đồng nghĩ về đảng cộng sản, có nghĩa là lợi nhuận hay còn gọi là vật chất mang lại cho họ đang mất dần đi.

Dĩ nhiên đời không bao giờ tuyệt đối thì mới là đời. Nhưng một hình thái chính trị xã hội hay một tổ chức, doanh nghiệp tiên phong là một nơi mà ở đó mọi giải pháp quản lý và điều hành phải mang đến sự công bằng trên pháp luật nghiêm minh cho dân, cho nước để tạo ra sự cân bằng giữa các cặp phạm trù chung riêng, ý thức vật chất một cách tối ưu nhất.

Asia Clinic, 18h51', ngày thứ Ba, 28/6/2011

Thursday, June 23, 2011

CẶP PHẠM TRÙ CHUNG RIÊNG TRONG QUẢN LÝ VÀ ĐIỀU HÀNH

Hôm qua đọc báo có tin Bộ tài chính trình thường trực ban bí thư phương án 9 triệu đồng trở xuống không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Không biết rằng trong văn bản pháp luật của nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam từ thuở khai sinh lập địa đến nay, có qui định nào là, bộ tài chính không cần thông qua quốc hội và chính phủ mà chỉ cần đi "một cửa, một dấu" thẳng tới đảng để đảng cộng sản Việt Nam giải quyết vấn đề thuế má đối với dân hay không?

Nếu chưa có luật và văn bản thì đề nghị kỳ họp quốc hội lần đầu tiên của khóa 13, trong tháng 7/2011 này nên ưu tiên bàn luận và đưa ra luật xóa chính phủ và quốc hội để đảng trực tiếp lãnh đạo đất nước như câu khẩu hiệu: "đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ" mà lâu nay vẫn hiện hành.

Điều này có nhiều cái lợi. Cái lợi thứ nhất là bộ máy không còn cồng kềnh thêm chính phủ và quốc hội rườm rà. Thứ hai là, giảm bớt quỹ lương, tiết kiệm được tiền để lo chuyện quốc kế dân sinh. Lợi thứ ba là, thủ tục hành chánh giảm nhẹ bớt cồng kềnh, một cửa một dấu vậy mà nhanh. Lợi cuối cùng là dù gì quốc hội và chính phủ cũng là của đảng, ở một xã hội đơn nguyên như Việt Nam hiện nay thì, đảng trực tiếp lãnh đạo vẫn hay hơn là cũng những con người của đảng đặt tên ban bệ như lâu nay, lại mang tiếng với dân tình và thế giới là đảng độc quyền. Thôi thì đã lỡ mang tiếng rồi thì cho mang tiếng luôn để không phải mang tiếng mỵ dân.

Ngược với những phục tùng sự lãnh đạo của đảng ở bộ tài chính, thì bên khối giáo dục mấy hôm nay lại đòi quyền tự quản cho những việc tổ chức thi tốt nghiệp và tuyển vào đại học. Dẫu biết rằng chuyện tự quản này cũng do những con chiên của đảng nắm quyền. Nhưng như thế thì lại xé lẻ ra câu chuyện ôm đồm quản lý của đảng so với câu chuyện bộ tài chính đi tắt đón đầu ở trên.

Trong bài viết Năng lực khoa học và năng lực lãnh đạo của tôi hồi năm 2009. Câu chuyện tư duy trong lãnh đạo và trong khoa học ở ngành giáo dục nói riêng và của các ngành khác là phải biết phát huy cái riêng đến tận cùng để đạt hiệu quả cao rồi quay lại phục vụ cái chung. Đó là triết lý duy vật luận cần phải nắm trong điều hành chính sách nhà nước.

Giáo dục của chúng ta cứ cải cách hết năm này sang năm nọ. Tính ra cải cách đó đã qua đúng một vòng 12 năm của giáo dục phổ thông. Nhưng vẫn còn muốn làm dự thảo nháp để chi phí tiền của dân.

Cách học, cách dạy và cách tuyển sinh thì thế giới đã làm từ khi nước Việt Nam dân chủ cộng hòa chưa ra đời. Ngay cả thời đất nước chưa thống nhất thì giáo dục ở miền Nam Việt Nam cũng đã rất hoàn hảo để tạo ra những thế hệ người Việt vang danh khắp năm châu bốn bể. Chuyện thi cử tú tài của chế độ VNCH cũng đã được ông Nguyễn Văn Lục viết rất đầy đủ trên một trang mạng nổi tiếng người Việt ở nước ngoài. Và nó đã được đem về đây. Không cứ gì phải nghĩ ra "sáng kiến" với "tối kiến" để tăng nợ công làm ra lạm phát kịch trần như hiện nay.

Qua sự tréo ngoe của hai cấp lãnh đạo mà tôi đã đưa ra ở trên. Một ở trung ương thì muốn ngồi chồm hổm trên pháp luật và hiến pháp để tinh gọn chỉ đạo, xem thường phép nước luật nhà, để quyết định thuế thu nhập đối với dân, vì trước đó quốc hội đã bác dự thảo này. Một là của cán bộ cơ sở muốn cải cách nước nhà đi ngược với quan điểm và tư tưởng của đảng, thì hoạt động giáo dục mới tốt hơn. Tôi thấy rằng, cả 2 cách đề đạt đều đứng trên quan điểm chủ quan, mà không thấy hết triết lý của quản lý và giáo dục nước nhà.

Tư duy và hành động quản lý phải đi từ triết lý của sự việc: thúc đẩy cái riêng phát triển đến tối ưu để phục vụ cái chung. Đó là triết lý cần có cho nước nhà hiện nay. Để cái riêng phát triển tột bậc, thì quan điểm sở hữu toàn dân hay quốc gia của đảng cần xem lại. Vì không ai bỏ hết công sức của mình để làm lợi cho cái chung, mà mình không có xơ múi gì. Câu chuyện khoáng 10 và phải cỡi trói hồi thập kỷ 1980s ở miền Nam đã chứng minh điều này rất rõ. Nhưng không hiểu tại sao đến giờ này đảng vẫn đánh tráo khái niệm từ sở hữu toàn dân thành sở hữu quốc gia?

Không sợ vì cái riêng làm tha hóa, rồi đổ thừa cho mặt trái của kinh tế thị trường một cách ngụy biện. Mà chỉ sợ pháp luật không nghiêm minh biến cái chung thành của riêng để đẩy tham vọng của giai cấp cầm quyền thành tha hóa của con người.

Vấn đề sở hữu tư nhân phải cần đặt lên hàng đầu trong đường lối và sách lược nước nhà trong kỳ họp quốc hội lần thứ nhất khóa 13, khi có sửa đổi hiến pháp và luật pháp. Nếu không việc nước, việc nhà mãi mãi tréo ngoe.

Asia Clinic, 15h56', ngày thứ Năm, 23/6/2011

Wednesday, June 22, 2011

GIẢI PHÁP NÀO CHO VIỆT NAM Ở BIỂN ĐÔNG?

Bài liên quan theo dòng thời gian:

Chuyến đi Nga và Trung Á của ông Hồ Cẩm Đào xem như thất bại. Ông Hồ Cẩm Đào chỉ có thể mang về một vài hợp đồng nho nhỏ ở các tiểu quốc ngày xưa một thời của Liên Xô cũ - Kazashtan và Ucraina - mà thất bại hoàn toàn trên bàn đám phán với Nga. Câu chuyện thất bại trong ký kết hợp đồng khí đốt và dầu khí với Nga không đơn thuần chỉ là giá cả. Mà đằng sau đó là những bất đồng về việc tranh chấp biên giới giữa 2 nước lâu nay chưa ổn thỏa. 

Câu chuyện 2 cường quốc Nga Trung giành những miếng đất màu mỡ của Mông Cổ thời chiến tranh thế giới thứ hai, mà bây giờ vẫn còn nhì nhằng. Nếu ai đã đọc cuốn: "Các đời chủ tịch quân ủy trung ương Trung Quốc" sẽ thấy rõ điều này. 

Liên quan đến câu chuyện thất bại ở Trung Đông - Bắc Phi làm mất nguồn cung cấp nguyên nhiên vật liệu, mà tôi đã viết trong bài Thế cờ đã rõ. Trung Hoa quay về biển Đông kiếm tìm nguồn bù đắp. Vướng vào sự phản kháng của chính phủ và nhân dân Việt, và khu vực cũng như sự lên tiếng của Hoa Kỳ. Buộc lòng Trung Hoa phải quay lại đàm phán với Nga và một số chư hầu Trung Á mới theo thuyết Tây Á luận.

Song, với bấy nhiêu ở Trung Á chưa đủ để phục vụ cho một nước đang cần để phát triển. Chắc chắn Trung Hoa sẽ còn mộng bá quyền ở biển Đông. Khi mới đây, họ tuyên bố hàng không mẫu hạm đầu tiên của họ sẽ được thử trong một vài tuần tới. Chiếm lấy biển Đông không chỉ mục tiêu năng lượng, mà mục tiêu đảm bảo lưu thông hàng hải cũng là mục tiêu không kém phần quan trọng cho Trung Hoa.

Rõ ràng câu chuyện biển Đông sẽ không thể là câu chuyện ngắn hạn, mà dài hơi và còn lắm chông gai trên tuyến ngoại giao hòa bình và đa phương.

Nhưng câu chuyện biển Đông không đơn giản chỉ là giữa khu vực với Trung Hoa, mà còn là lịch sử lâu dài của quan hệ Việt Trung trong quá khứ của cuộc nội chiến 1954-1975. Hơn nữa, gần đây hầu hết những dự án lớn nhỏ để 3 nước Đông Dương xây dựng cơ sở hạ tầng - thủy điện, cầu đường, ... - phục vụ phát triển đều do các doanh nghiệp Trung Hoa thực hiện. Điều này thể hiện qua những ứng xử của nước ta qua sự kiện tàu Bình Minh II và Vikin II vừa qua.

Nằm giữa một mớ bòng bong giữa thế và lực để gìn giữ chủ quyền và, quan hệ chính trị, kinh tế, an ninh, quốc phòng, v.v... mật thiết giữa 2 nước Việt Trung trong suốt hơn nửa thế kỷ qua là những nan đề rất khó giải quyết. Đã thế suốt gần 3 năm nay Trung Hoa đã làm cho khu vực tốn không ít tiền bạc để trang bị vũ trang.

Nếu Trung Hoa vừa gia tăng gây áp lực kinh tế như chuyện họ vừa siết nhập khẩu vải thiều của Việt Nam, vừa chạy đua vũ trang, để làm các nước láng giềng hút vào chiêu bài này, thì chẳng bao lâu các nước trong khu vực sẽ hụt hơi về kinh tế. Một bi kịch cay đắng trong đối đầu ai cũng rõ, khi hết tiền thì mọi sự đối đầu xem như vô nghĩa. Trong khi chạy đua vũ trang là cách tốt nhất để tự bảo vệ mình!

Cách tốt nhất bây giờ của Việt Nam vẫn là lấy tịnh chống động, lấy nhu thắng cương, lấy giải pháp lâu dài bằng ngoại giao và chọn đồng minh chiến lược để giải quyết vấn đề. Việc này tốt hơn là bị kéo theo cuộc chạy đua vũ trang để rồi kiệt sức. Nhất là trong hoàn cảnh đang suy sụp kinh tế trong nước do lạm phát như hiện nay.

Asia Clinic, 17h13', ngày thứ Tư, 22/6/2011

Tuesday, June 21, 2011

VÌ SAO TÔI CÓ MỘT TRIỆU LƯỢT TRUY CẬP?

Tôi bắt đầu viết blog ngày 10/3/2009 bên Mỹ theo mốc thời gian của Google, tức ngày 11/3/2009 ngày Việt Nam. Bài đầu tiên là nỗi niềm đau đáu của một dân tộc với cái tựa: Nhân cách cộng đồng và sự phát triển. Một bài viết ngắn về văn hóa, nhưng mãi đến hơn 10 tháng sau mới có được một bàn luận của một tiến sĩ khoa học bên ngành giáo dục. 

Từ đó đến nay số bài viết, bài dịch và sao chép về đã lên đến 580 bài. Số bài sao chép chủ yếu là để giới thiệu cho bạn đọc trên blog này những blog và bài viết hay. Số ấy khoảng 10 bài. Số bài dịch khoảng 30 bài cho đến nay. Phần còn lại là bài viết của tôi về các lĩnh vực: triết học tư tưởng, y học, giáo dục, văn hóa, kinh tế, kinh doanh, chính trị, xã hội, môi trường, v.v...

Để có được một khối lượng kiến thức còn sót lại sau những gì đã quên cho hơn nửa đời người là nhờ vào triết học. Một khoa học chung nhất cho các khoa học. Nó đã giúp tôi phân tích sự kiện có chút duy lý, sau đó hệ thống, sắp xếp được một khối lượng kiến thức tương đối lớn, mà không bị mất thăng bằng.

Đến 12h00 khuya đêm qua - 19/6/2011 - con số 1 triệu lượt người xem mới đạt được theo thống kê của Google bắt đầu từ tháng 5/2009 đến nay. Nếu không có những lần ném đá cá nhân qua chuyện bếp núc đời tư, thì không dễ gì có được con số này. Vì những bài viết của tôi không dễ "được lòng người dân Việt" hiện thời.

Nhìn top 10 bài được đọc nhiều nhất cũng thấy được nhiều điều trong dân tình Việt

Trong quá trình đó, khen cũng nhiều, mà chê cũng không ít. Và tôi cảm nhận được cái giá phải trả cho một người bắt đầu nổi tiếng là như thế nào? Mỗi một con người sinh ra và lớn lên, được đắm mình trong một không gian văn hóa, giáo dục và tự tiếp thu hoàn toàn khác nhau với các đối tượng khác cùng hoặc khác thời của mình. Cho nên, chuyện có những quan điểm bất đồng là điều không tránh khỏi. Song với tôi, chơi với một người là tìm cái tốt để chơi, và nên bỏ qua những cái xấu của người ấy. Đó là điều cần cho mỗi người biết vị tha và bao dung trên cõi đời ô trọc này.

Mười quốc gia có số truy cập nhiều nhất

Không ai sinh ra đời bằng nụ cười, mà chỉ bằng tiếng khóc. Không khóc thì đánh cho khóc để hệ hô hấp và tuần hoàn của nhũ nhi có thể bắt đầu tự sống riêng cho mình, mà không cần phụ thuộc vào sự nuôi dưỡng của dòng máu mẹ. Cho nên, bản chất của cuộc đời là khổ đau và bất hạnh. Không có gì phải cảm thấy buồn đau khi có ai đó bất đồng và đem chuyện bếp núc của mình phơi giữa bàn dân thiên hạ.

Duy chỉ có điều, thông qua đó mà tôi có thể thấy được những tiến triển về mặt văn hóa và dân trí cộng đồng Việt có những nét khá lạc quan. Một bộ phận rất nhỏ những ai bất đồng và đả kích tôi là người lớn tuổi có học, còn mang nặng văn hóa duy tình, mặc cảm và đố kỵ thua sút. Đại diện tiêu biểu lại là những "đồng nghiệp vô danh" khi khả năng và tầm của họ chỉ ở mức của tầng lớp thấp trong chuyên môn, kiến thức và giao tiếp cộng đồng. Thôi thì viết bài này cũng nên dẫn nguồn để họ được "thơm lây".

Song khi có những bất đồng và ném đá bằng chuyện bếp núc đời tư thì lúc ấy lại là lúc số lượt người xem cao nhất. Qua đó cho thấy tính hiếu kỳ của cộng đồng mạng Việt Nam chủ yếu nằm ở bản chất văn hóa chiến tranh, như trong một bài viết của tôi. Ngoài ra, nó cũng cho thấy cái cách vụng về của "trí thức Việt" trong cách chọn phương pháp để nâng mình lên với cộng đồng. Nó không khác gì các sao chịu hở hang, nút niết để được quảng cáo và tăng tiền thù lao cho một buổi diễn rẻ tiền.

Bộ phận lớn chiếm đa số là những người có học và có đủ tầm nhìn lại rất đáng yêu khi họ cảm nhận được nơi đây là một trường đại học thứ hai. Và có những bạn trẻ phải nói lên tâm sự rằng để hiểu được hết những gì tôi trình bày trên blog này thật khó. Và họ cũng đã từng hiểu nhầm, ghét, bỏ đi rồi quay lại sau những sai lầm để bây giờ thấy những gì tôi viết là đúng. Đó là một hạnh phúc lớn nhất trong quá trình "Chia sẻ kiến thức là con đường dẫn đến sự bất tử" mà ngài Đạt Lai Lạt Ma đã cố gắng cho đất Mẹ của Ông, khi bị rơi vào tay bọn khuyển dương Trung Hoa hơn nửa thế kỷ nay - vẫn bất thành.

Cuối cùng tôi thật sự cảm ơn cả hai luồng ý kiến đồng thuận và đả kích để lấy số má qua blog của tôi. Dĩ nhiên, sự trân trọng dành cho những bạn đã góp ý đúng cái sai của tôi, thứ đến là các bạn đã đồng cảm và hiểu được những trăn trở của tôi. Và cuối cùng là những đả kích có tính bếp núc để blog của tôi sớm được 1 triệu lượt truy cập hôm nay. Viết đến đây tôi lại nhớ đến mấy câu thơ của bài Thử nói về hạnh phúc của nhà thơ Thanh Thảo:

"...Có những thằng con trai 18 tuổi,
Nhiều khi cực quá, khóc òa.
Nhiều lúc tức mình chửi bâng quơ
Phanh ngực áo và mở trần bản chất.
Mỉm cười trước những lời lẽ quá to,
Nhưng nhất định không bao giờ bỏ cuộc..."

Thế hệ chúng tôi, thế hệ của những con người sinh ra trong loạn lạc, lớn lên trong lúc đất nước gian nan vì hôn quân bạo chúa, là như vậy. Nên tôi rất cảm thông và chia sẻ với những đồng cảm và cả những bất đồng có tính cực đoan.

Có người cho blog của tôi là lề trái, có người cho là lề phải. Tôi tự cho mình như một số bạn đọc đánh giá là blog không lề. Thôi thì nghiệp đã trót đeo mang vậy. Dù chỉ là một giọt nước rơi giữa ao bèo.

Asia Clinic, 10h26', ngày thứ Ba, 21/6/2011

Saturday, June 18, 2011

PHÂN TÍCH TỪ BÀI HỌC CỦA NHỮNG ĐẬP THỦY ĐIỆN TRUNG HOA

Hôm nay tôi có một lá thư từ tổ chức International Rivers nhờ tôi chuyển tải bài viết của ông Peter Bosshard đến cộng đồng Việt Nam. Tôi thật sự bất ngờ rằng Campuchia lại có một trang báo chính thống bằng tiếng Anh uy tín và có những bài viết có tính hàn lâm như thế này. Tự dưng mấy tháng nay, tôi lại trở thành một thành viên làm công quả cho International Rivers vì môi trường sinh thái cho trái đất lúc nào không biết? Nhưng dù sao đây cũng là một nghĩa cử vì cái chung cho dân tộc và nhân loại. Nên tôi đã trả lời với International Rivers là tôi cảm ơn họ đã chuyển cho tôi một bài viết đáng giá nghìn vàng. Và đã chuyển ngữ tiếng Việt và đăng trên blog của mình. Bài viết ấy như sau:

Phân tích từ bài học của những đập thủy điện Trung Hoa




Bài viết của Peter Bosshard, ông là Giám đốc Chính sách của tổ chức International Rivers. Ông đã theo dõi đập Tam Hiệp kể từ những năm 1990.

Một nửa trong số tất cả các đập lớn trên thế giới là thuộc bên trong biên giới của Trung Hoa. Trong 10 năm qua, các công ty Trung Hoa cũng đã thành công chinh phục thị trường toàn cầu cho các dự án thủy điện. Với đập Kamchay và năm dự án khác đang xây dựng, công ty Trung Hoa cũng là những cầu thủ chiếm ưu thế trong lĩnh vực thủy điện ở Campuchia.

Nhiều nhà xây dựng đập của Trung Hoa có được công nghệ của họ trong dự án đập Tam Hiệp khổng lồ trên sông Dương Tử. Các công ty như Sinohydro đang xây đập Kamchay thường xuyên chỉ ra rằng đập trên sông Dương Tử như là bằng chứng của kỹ thuật xuất sắc của họ. Giống như nhiều nhà lãnh đạo nước ngoài khác, Thủ tướng Hun Sen đánh giá cao các dự án khi ông đến thăm đập vào năm 2004. Trong một động thái bất ngờ, chính phủ Trung Hoa đã thừa nhận rằng Dự án Tam Hiệp đã gây ra những vấn đề về xã hội, môi trường và địa chất nghiêm trọng. Những bài học từ kinh nghiệm này cho Campuchia cái gì?

Với công suất 18.200 MW, đập Tam Hiệp là dự án thủy điện lớn nhất thế giới. Mặc dù khó khăn phức tạp của nó, chính phủ Trung Hoa đã hoàn thành dự án trước thời hạn trong năm 2008.

Đập trên sông Dương Tử tạo ra 2 phần trăm điện cho toàn Trung Hoa và thay thế ít nhất 30 triệu tấn than mỗi năm. Tuy nhiên, về chi phí cho xã hội, môi trường, địa chất và tài chính là đáng kinh ngạc. Dưới đây là tổng quan về những vấn đề chính:

Di dời: Đập Tam Hiệp làm ngập nước cho 13 thành phố, 140 thị trấn và 1.350 thôn, di dời hơn 1,2 triệu người. Nhiều người dân tái định cư bị lừa mà không có các khoản thanh toán bồi thường và không nhận được việc làm mới hoặc đất ở như chính phủ đã hứa. Trong khi một số thị trấn mới được xây dựng đã hồi phục từ cú sốc ban đầu của việc di dời dân, thì những người khác đang gặp phải tình trạng thất nghiệp lan rộng và bần cùng hóa.

 Rác trên lòng hồ Tam Hiệp cần phải dùng xà lang để hót rác hằng ngày, nhưng vẫn không kịp

Sụp đổ sinh thái: Xây đập Tam Hiệp gây ra tác động to lớn đến hệ sinh thái của sông Dương Tử, sông dài nhất châu Á. Hồ chứa đã biến con sông lớn thành một bãi chứa rác thải ứ đọng thường xuyên với những loại tảo nở hoa độc hại. Bởi vì con đập ngăn chặn sự di cư của cá, nên thủy sản thương mại đã giảm mạnh, cá heo trên sông Dương Tử đã tuyệt chủng, và các loài khác đang đối mặt với số phận tương tự.

Xói mòn: Các quan chức chính phủ được chuẩn bị cho các vấn đề xã hội và môi trường, nhưng không phải cho những tác động khổng lồ về mặt địa chất của đập. Sự thay đổi bất thường mạnh mẽ của mực nước trong hồ chứa Tam Hiệp làm mất ổn định sườn thung lũng Dương Tử, và gây sạt lở đất thường xuyên. Xói mòn làm ảnh hưởng đến một nửa khu vực hồ chứa, và hơn 300.000 người khác sẽ phải di dời để ổn định các dãi đất quanh hồ chứa.

Những tác động hạ lưu: Sông Dương Tử mang theo hơn 500 triệu tấn phù sa vào hồ chứa mỗi năm. Ngày nay, hầu hết con số phù sa này là lượng phù sa đã mất (do bị giữ lại ở lòng hồ) của các vùng hạ lưu và đặc biệt là đồng bằng sông Dương Tử. Hậu quả là, mỗi năm có đến bốn cây số vuông của vùng đất ngập nước ven biển đang bị xói mòn. Đồng bằng đang lún, và nước biển xâm lấn lên thượng nguồn, làm ảnh hưởng đến nông nghiệp và nguồn nước uống. Vì vậy tình trạng thiếu các chất dinh dưỡng, thủy sản ven biển cũng là điều đang phải gánh lấy.



Khô hạn ở hạ lưu đập Tam Hiệp

Nhạy cảm với biến đổi khí hậu: Đập Tam Hiệp là điển hình cho thay đổi bất thường của biến đổi khí hậu tạo ra những rủi ro mới do các dự án thủy điện như thế nào. Các nhà khai thác đập lên kế hoạch để làm đầy hồ chứa Tam Hiệp lần đầu tiên trong năm 2009, nhưng đã không thể khả thi do lượng mưa không đủ. Hạn hán tồi tệ năm nay đã xảy ra cho vùng trung tâm Hoa lục và tồi tệ nhất trong năm thập kỷ, nó một lần nữa làm giảm toàn bộ năng lượng điện của đập Tam Hiệp, và những con đập khác. Lượng mưa không được xác định hơn bao giờ hết đã đặt một dấu hỏi lớn đằng sau những lợi ích và tính kinh tế của đập Tam Hiệp.

Chi phí tài chính: Chi phí chính thức của đập sông Dương Tử là 27 tỷ USD. Các nhà phê bình cho rằng nếu tất cả các chi phí ẩn được bao gồm, giá thực tế của dự án lên tới 88 tỷ. Nó rẻ hơn để tạo ra điện và thay thế than đá thông qua các phương tiện khác. Trong khi đập được xây dựng, hiệu suất năng lượng của nền kinh tế của Trung Hoa giảm. Theo Quỹ năng lượng ở Mỹ, nó "rẻ hơn, sạch hơn và hiệu quả hơn để Trung Hoa đã đầu tư vào hiệu quả năng lượng" hơn là các nhà máy điện mới. (chú ý trong ngoặc kép – lời người dịch)

Ngày 18 tháng 5 vừa rồi, Hội đồng Nhà nước, cơ quan chính phủ cao nhất của Trung Hoa, lần đầu tiên thừa nhận vấn đề nghiêm trọng của đập. "Dự án hiện đang cho xã hội hưởng lợi rất nhiều trong các lĩnh vực phòng, chống lũ, phát điện, vận tải sông và sử dụng tài nguyên nước", chính phủ duy trì, nhưng nó đã "gây ra một số vấn đề cấp bách về bảo vệ môi trường, phòng chống thảm họa địa chất và phúc lợi của các cộng đồng di dời".

Hình ảnh tàn phá môi trường thiên nhiên của đập tam Hiệp trước và trong khi thực hiện dự án

Đập Tam Hiệp đã đáp ứng như một mô hình cho các dự án tại Campuchia và nhiều nước khác. Những nhà thầu đập Tam Hiệp như nhà thầu Sinohydro và Gezhouba và các công ty khác của Trung Hoa hiện đang xây dựng những đập Da Dai, Kamchay, Kirirom III, Lower Stung Russey, Stung Atay và Stung Tatay trên những con sông Campuchia. Những công ty Trung Hoa cũng đã ký một biên bản ghi nhớ để phát triển đập Sambor trên sông Mekong, và đã đề xuất một số dự án trên những con sông Areng Cheay Treng và Srêpôk.

Những bài học gì của Dự án Tam Hiệp giúp Campuchia xem xét chiến lược thủy điện tương lai? Trước hết, đập sông Dương Tử cho thấy rằng các đập lớn trên dòng sông lớn là một sự can thiệp to lớn vào những hệ sinh thái rất phức tạp. Tác động của chúng có thể xảy ra hàng ngàn cây số và nhiều năm sau khi hoàn thành xây dựng đập. Không thể dự đoán và giảm thiểu tất cả các tác động xã hội và môi trường của những dự án như vậy.

Kinh nghiệm đập Tam Hiệp cho thấy rằng việc xây đập trên dòng chính của con sông chính là đặc biệt gây tổn hại, trong đó nó sẽ làm gián đoạn sự di cư của cá và vận chuyển trầm tích toàn bộ các hệ sinh thái của sông. Theo Ủy ban Thế giới về Đập (World Commission on Dams) đã khuyến cáo trong báo cáo độc đáo, Những con Đập và Sự phát triển, dòng chảy chính của một con sông không nên xây đập khi có những lựa chọn khác.

Một đánh giá môi trường chiến lược chuẩn bị cho Uỷ ban sông Mekong (Mekong River Commission: MRC) dự đoán rằng việc xây đập trên dòng chính của hạ lưu sông Mekong sẽ gây ra sự mất mát thủy sản ven sông và biển, làm giảm năng suất nông nghiệp trong vùng lũ của hồ Tonle Sap và đồng bằng sông Cửu Long, và xói mòn vùng đồng bằng ven biển và kênh rạch trên sông. Tất cả những tác động này đã là hậu quả bởi dự án đập Tam Hiệp của Trung Hoa.

MRC được quyền đề nghị hạ lưu sông Mêkông không nên xây đập trong 10 năm tới, và chính phủ Campuchia có lý do tốt để kêu gọi cảnh báo liên quan đến việc xây đập Xayaburi đã được đề xuất tại Lào. Cần thận trọng không kém trong việc xem xét đập Sambor tại tỉnh Kratie, đông bắc Campuchia.

Các nhà khoa học Trung Hoa dự đoán rất nhiều các tác động của đập Tam Hiệp, nhưng tiếng nói của họ đã rơi vào khoảng không vô tận trong những gì ồn ào mà chính phủ tuyên bố là lợi ích quốc gia. Trong các dự án nhiều tỉ đô la, lợi ích quốc gia thường bị cầm nhầm bằng con tin của uy tín chính trị, của những cuộc đấu tranh quyền lực quan liêu, và những cú lại quả hào phóng của một ngành công nghiệp dễ bị hối lộ. Những quyền lợi cần phải được cân bằng và chịu trách nhiệm bởi một quá trình ra quyết định của những người tham gia và minh bạch.

Cuối cùng, Trung Hoa đã chi hàng chục tỷ đô la vào chương trình tái định cư cho đập Tam Hiệp. Nhưng bởi vì người dân bị ảnh hưởng bị loại ra khỏi việc làm ra quyết định, cho nên chương trình thường bị bỏ qua nhu cầu và mong muốn của họ, và dẫn đến tình trạng đói nghèo lan rộng và thất vọng. Kinh nghiệm của các đập sông Dương Tử cho thấy rằng các cộng đồng bị ảnh hưởng và các bên liên quan khác cần được tham gia vào việc ra quyết định liên quan đến các dự án cơ sở hạ tầng lớn ngay từ đầu.

BS Hồ Hải dịch - Asia Clinic, 17h35', ngày thứ Bảy, 18/6/2011

Wednesday, June 15, 2011

VÌ Ý THỨC HỆ HAY VÌ TỔ QUỐC VÀ DÂN TỘC?

Sau sụp đổ Liên Xô và Đông Âu, xem như ý thức hệ cánh tả đơn nguyên, mà người ta thường dùng từ "chủ nghĩa cộng sản" xem như đã đi vào quá khứ ngay từ trong cái nôi mà nó đã được sinh ra. Thế nhưng ở đâu đấy trên quả đất này, vẫn còn những tư tưởng neo bám cái đã chết.

Không hiểu vì sao, ngay cả lúc này ở bên kia bờ đại dương của châu Mỹ, cũng xuất hiện vài lãnh tụ như Hugo Chavez của Venazuela muốn đi theo con đường của ý thức hệ cánh tả đơn nguyên. Trong khi, nơi mà sao chép bản sao cánh tả đơn nguyên cực đoan ở trời Phi - Lybia - đang trên con đường sụp đổ. Mặc dù ngày nay đốt đuốc đi tìm cũng không còn thấy nơi đâu còn hình thái kinh tế bao cấp của chủ nghĩa xã hội.

Vì đứng trên quan niệm triết học duy vật thì đơn nguyên là không có mâu thuẩn và đối lập, ắt không thể phát triển, mà chỉ đi đến chỗ tàn lụi.

Thế giới của thế kỷ 21 không còn là chiến tranh ý thức hệ, mà là chiến tranh của năng lượng, nguồn nước và lương thực. Mọi tư tưởng neo bám ý thức hệ chỉ còn là ngụy biện để mưu cầu thấp hèn của bản chất loài người.

Quay lại câu chuyện biển Đông năm 2011 là một câu chuyện lắm điều để viết. Một trong những việc đáng lưu tâm nhất là câu chuyện ý thức hệ. Hai anh em cùng ý thức hệ đã từng là môi hở răng lạnh lại choảng nhau vì chén cơm manh áo trên biển Đông. Để rồi người yếu hơn phải cầu viện. Sau cầu viện thì kẻ mạnh hơn lại xuống giọng ôn tồn, sau khi lên gân mấy bận.

Quy luật của muôn đời là mạnh hiếp yếu, cá lớn nuốt cá bé. Dù có là anh em, vợ chồng trong gia đình, ai mạnh vì gạo bạo vì tiền thì người ấy cất tiếng hót. Thế thì dù có là láng giềng cùng ý thức hệ, khi khó khăn chồng chất cũng không thể ngồi với nhau toan tính, mà phải động thủ kiêu binh.

Thế thì một số câu hỏi đặt ra là: ý thức hệ dùng để làm gì trong tạo ra hình thái chính trị xã hội của một quốc gia? Nó nhằm phục vụ cho quốc gia dân tộc hay nhằm cho việc khác? Và có phải chăng chúng ta cần phải neo bám bất kỳ một ý thức hệ nào đó, dù nó không giải quyết được bài toán cơm áo gạo tiền và sự hùng cường cho dân tộc hay cần phải vứt bỏ nó?

Có lẽ trả lời được những câu hỏi này một cách rành mạch các chính khách sẽ có một con đường sáng sủa cho quốc gia dân tộc.

Asia Clinic, 18h10', ngày thứ Tư, 16/6/2011

Tuesday, June 14, 2011

ĐỒNG ĐÔ LA ĐÃ BỊ GIẾT NHƯ THẾ NÀO?

Bài viết gốc: How to kill a dollar.

Bài viết của Barry Eichengreen, ông là Giáo sư Kinh tế và Khoa học Chính trị tại University of California, Berkeley. Cuốn sách mới nhất của ông có tựa "Đặc quyền cắt cổ: Sự thăng trầm của đồng đô la" (Exorbitant Privilege: The Rise and Fall of the Dollar)

BERKELEY - Đồng đô la Mỹ đã có những thăng trầm của nó, nhưng những đợt mất giá đã chiếm ưu thế rõ ràng gần đây. Đồng USD (greenback) đã mất hơn một phần tư giá trị của nó so với các đồng tiền khác, để làm nhiệm vụ điều chỉnh lạm phát, trong thập kỷ qua. Nó đã giảm gần 5% kể từ đầu năm 2011, đang ở vị trí thấp nhất, rơi theo thế thẳng đứng kể từ khi tỷ giá hối đoái được cố định theo hệ thống Bretton Woods bị sụp đổ vào năm 1973.

Một lời giải thích rõ ràng cho sự yếu kém này là Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (FED) đã đưa ra chính sách lãi suất gần như bằng không, khuyến khích các nhà đầu tư chuyển đổi từ đô la đầu tư thành những tài sản ở nước ngoài cho lợi nhuận cao hơn. Tiên lượng được, các nhà phê bình FED đã rất giận dữ (tobe up in arms). Các ngân hàng trung ương, họ phàn nàn, là đồng đô la đang bị đánh rớt giá. làm bào mòn sức mua của đồng tiền, và cùng với nó, những tiêu chuẩn sống của người Mỹ cũng xuống theo.

Thậm chí tệ hơn, FED đang chơi với lửa. FED đã thất bại trong việc bảo vệ đồng đô la, các nhà phê bình cảnh báo rằng, việc này có thể kích động một cuộc khủng hoảng niềm tin. một số điểm, sự thanh lọc của FED để một đồng đô la yếu sẽ như là một thiếu trách nhiệm cam kết ổn định giá cả. Các nhà đầu tư nản lòng họ sẽ vứt bỏ chứng khoán kho bạc Mỹ. Lãi suất trái phiếu kho bạc Mỹ sẽ tăng cao. Giá trị đồng USD sẽ giảm mạnh. Sẽ có suy sụp tài chính và suy thoái kinh tế sâu.

Những câu chuyện kinh khủng này để báo bán chạy, nhưng sự thật tất cả các cắt giảm lãi suất này của FED là quá trớn. Trong lịch sử, giảm 10% giá trị trong các giao dịch đồng USD làm tăng tỷ lệ 1% điểm trong lạm phát. Điều này có nghĩa là giảm 5% giá trị đồng đô la trong năm nay sẽ tăng thêm tỷ lệ 0.5% điểm lạm phát.

Và nó không phải là nếu lạm phát Mỹ ra khỏi tầm kiểm soát. Giá thực phẩm và nhiên liệu có thể lên, nhưng chi phí lao động vẫn đứng tại chỗ - không đáng để ngạc nhiên, khi tỷ lệ thất nghiệp của đất nước lên 9%. Trong bối cảnh này, FED vẫn cố gắng để duy trì lập trường của mình bỏ mặc đồng đô la yếu.

Trong khi đó, Chủ tịch FED Ben Bernanke đã trân trọng thông báo tại cuộc họp báo gần đây của ông cho một bùa hộ mệnh của một "đồng USD mạnh", nhưng có lẽ FED rất hạnh phúc khi nhìn thấy xu hướng đồng USD xuống. Với nhu cầu trong nước vẫn còn yếu kém, nhu cầu xuất khẩu nhiều hơn cũng chỉ là cái mà một bác sĩ đã ra y lệnh cho một nền kinh tế thiếu máu. Và một đồng đô la yếu hơn là cách để cung cấp đô la cho thị trường nước ngoài.

Hơn nữa, những người cảnh báo FED rằng có thể không tăng lãi suất nếu lạm phát tăng lên thì, không hiểu rằng văn hóa của FED về mục tiêu lạm phát là quá bảo thủ (deeply ingrained). Thật vậy, có một sự thật rằng FED đang được giám sát một cách toàn diện, rất chặt chẽ bỡi các chính trị gia, nên chắc chắn rằng nó sẽ mất cơ hội đầu tiên để những thiện ý(bona fides) muốn thiết lập lại ổn định giá cả của nó.

Nếu có một mối đe dọa nào đó cho đồng đô la, nó bắt nguồn không phải từ chính sách tiền tệ, từ phía tài chính. Cái mà rất có thể thiếu thận trọng cho một vụ sụp đổ đồng đô la, là bằng chứng cho thấy ngân sách của Mỹ không được thực hiện bởi những người có trách nhiệm. Quốc hội Hoa Kỳ tham gia vào chính trị có thể không cho tăng trần nợ, vì nó làm nổ ra tình trạng mất khả năng chi trả. Bằng chứng cho thấy các con bệnh đã chạy tìm nơi trú ẩn gần như chắc chắn sẽ thúc đẩy các nhà đầu tư ngoại quốc bán thanh lý phiếu kho bạc Mỹ.

Và thậm chí nếu trở ngại này nhanh chóng được khắc phục, nước Mỹ cũng ít thời gian để có được những nhu cầu tài chính cho mình. Những cuộc khủng hoảng tài chính hầu như luôn luôn xảy ra xung quanh thời điểm bầu cử. Nước Mỹ có một cuộc bầu cử lớn sắp tới vào cuối năm 2012.

Một số nhà phê bình khách quan cho rằng sự sụp đổ Kho bạc Mỹ và sụp đổ đồng đô la không giống nhau. Họ quan sát, đồng đô la là đồng tiền tài trợ cho các ngân hàng trên thế giới. Khi các ngân hàng vay tiền trên thị trường bán buôn để tài trợ cho các khoản đầu tư của họ, họ vay bằng đô la. Vì vậy, khi biến động thắt chặt tiền tệ và thanh khoản cạn kiệt, các ngân hàng đó cùng tranh giành đồng đô la. Thật vậy, ngay cả khi vấn đề nguồn gốc ở Mỹ, đồng USD mạnh lên. Chúng tôi thấy điều này trong mùa hè năm 2007, khi nổ ra cuộc khủng hoảng do cho vay dưới chuẩn, và một lần nữa trong năm 2008, sau sự sụp đổ của Lehman Brothers.

Sau đó, trong ngắn hạn, một cuộc khủng hoảng thị trường kho bạc Mỹ có thể dẫn đến một số đánh giá đồng USD cảm tính (knee-jerk). Nhưng với bằng chứng của những vấn đề sâu trong thị trường tài chính Mỹ, các ngân hàng toàn cầu sẽ bắt đầu tìm kiếm những cách khác để tài trợ cho mình. Chu kỳ của sức mạnh đồng đô la sẽ bị ngắn lại.

Với lợi nhuận Kho bạc giảm sút và hoạt động kinh tế đang sụp đổ, FED muốn cắt giảm lãi suất và gây ra lũ lụt thanh khoản trên thị trường. Nhưng giá trị đồng đô la sẽ giảm mạnh, đồng thời, có nghĩa là lạm phát tăng cao rõ rệt, đòi hỏi phải có chính sách thắt chặt tiền tệ để chống lạm phát. Bị kẹt phải chọn lựa giữa 2 điều khó xử này, FED có thể làm gì để giải quyết vấn đề của nước Mỹ.

Bernanke thường xuyên cảnh báo về những hậu quả nghiêm trọng của việc không chịu đối mặt với những vấn đề tài chính của đất nước đang chờ trong tương lai (head-on). Thực sự là, Quốc hội tất cả mọi người dân Mỹ, nên lắng nghe ông ta một cách nghiêm túc.

Bản quyền: Project Syndicate, 2011.
www.project-syndicate.org

BS Hồ Hải dịch - Asia Clinic, 10h25', ngày thứ Ba, 14/6/2011

Sunday, June 12, 2011

BIỂN ĐÔNG - BÀI TOÁN KHÓ NHƯNG ĐÃ HÓA GIẢI ĐƯỢC MỘT PHẦN

Tôi phải copy bài này lại. Kẻo một mai êm đềm thì nó lại biến mất. Vì bài này là một tư liệu hiếm mà nhà cầm quyền Việt Nam cho đăng một sự thật mà lâu nay bị ém nhẹm không hiểu vì đâu? Xin cảm ơn tác giả và trang báo Vitinfo về một bài viết dám nói sự thật.

VIT - Với những hành động cắt cáp thăm dò dầu khí của tầu Bình Minh 2 khi tầu đang hoạt động trong vùng biển 200 hải lý thuộc hải phận Việt Nam, và rồi trắng trợn đổi trắng thay đen ra điều lên án Việt Nam gây hấn, Trung Quốc đã tự lộ nguyên hình là một kẻ sở khanh lòng lang dạ thú.
Thời gian qua Trưng Quốc ngang nhiên cho tầu hải quân bắn dọa quấy nhiếu các tầu cá Việt Nam khi bà con đang đánh bắt cá trong vùng hải phận của Viêt Nam. Đây là những dấu hiệu hiếu chiến bất chấp lẽ phải đúng sai cố tình gây hấn từ phía Trung Quốc.

Mặc dù chưa thể có những biện pháp hữu hiệu hóa giải vận hạn, nhưng những gì đang thể hiện trên báo chí cho thấy một ngoại lực mới đã nhập nội vào tâm trí người dân Việt Nam để giải thoát cho họ khỏi "bùa ma hiểm" bị Trung Quốc "yểm" lâu nay.

Các "đồng chí" Trung Quốc rất giỏi trong việc "khóa mồm" thiên hạ. Trong mọi vấn đề Trung Quốc đều tính toán rất bài bản và kỹ lưỡng đến độ kẻ bị hại không dám kêu, mà nếu có kêu thì cũng có biết kêu ai. Với cảm giác lờ mờ về tình hữu nghị, người Việt Nam nghi ngại lẫn nhau tránh né nói lên sự thật về Trung Quốc.

Năm 1946, lấy cớ giải giáp phát xít Nhật, Trung Hoa Quốc Dân Đảng đã đánh chiếm một phần quần đảo Hoàng Sa. Ngày 19/1/1974, lợi dụng thời điểm khó khăn của Việt Nam, một lực lượng lớn hải quân Trung Quốc đã bất ngờ đánh chiếm tất cả các hòn đảo của quần đảo Hoàng Sa do chính quyền Sài Gòn kiểm soát.

Trung Quốc đã tính toán rất chính xác thời điểm để tấn công cướp đảo, bởi trong bối cảnh nhập nhèm "bạn thù" và trong thời khắc quan trọng tất cả phải dồn cho cuộc chiến tranh thống nhất đất nước, chính phủ Việt Nam, mặc dù rất phẫn nộ nhưng không thể ra tuyên bố lên án họ. Một lần nữa Trung Quốc thành công trong việc "khóa mồm" người bạn "môi hở răng lạnh".

Vào năm 1979, Trung Quốc sau khi lên kịch bản cho Ponpot gây hấn khiến cho Việt Nam phải tập trung quân để bảo vệ biên giới phía Nam, thì Trung Quốc đã xua quân tấn công các tính phía Bắc của Việt Nam. 10 năm sau, đúng lúc Việt Nam gặp rất nhiều khó khăn về kinh tế, phần bị cấm vận, phần vì Liên Xô - liên minh chiến lược của Việt Nam - bị tan rã; tháng 3/1988, Trung Quốc ngang nhiên tấn công chiếm đóng một số đảo thuộc quần đảo Trường Sa. Mặc dù Việt Nam ra sức chiến đấu để bảo vệ biển đảo, và về mặt ngoại giao đã lên án hành động xâm lược này của Trung Quốc, nhưng khó có quốc gia nào trên thế giới hiểu được sự tình, bởi Việt Nam vẫn đang bị bóng đè từ phía các đồng chí cùng chí hướng xã hội chủ nghĩa Trung Quốc.

Trước những sự kiện như vậy, người dân Việt Nam không khỏi không căm thù Trung Quốc. Tuy nhiên chỉ vài năm sau đó, trên tất cả các kênh truyền hình Việt Nam đều chiếu phim Trung Quốc, chiếu ngày chiếu đêm, chiếu liên tục trong hàng chục năm trời, và nội dung của tất cả các phim này chỉ xoay quanh một điều là nhồi nhét vào đầu người xem thông điệp "Vua Trung Quốc là người nhân từ và đại diện cho lẽ phải". Người dân phẫn nộ, nhưng không một ai dám đặt vấn đề nghi ngờ có bàn tay khống chế của Trung Quốc?

Cuộc xâm lăng văn hóa này không phải không có tác dụng. Người ta đã nghĩ đến một tình hữu nghị mới giữa hai dân tộc, và luôn tránh né mọi nguyên cớ dẫn đến sự đổ vỡ. Sự tránh né còn được thể hiện trong việc có biết bao nhiêu hàng dởm "made in China", biết bao nhiêu hoa quả có hóa chất độc hại tràn vào Việt Nam, nhưng thay vì chính phủ phải lên tiếng thì chỉ khuyến cáo người dân Việt Nam thận trọng, còn người dân cũng chỉ còn cách tự trách mình mỗi khi bị lừa.

Với những sự chuẩn bị tinh thần "Vua Trung Quốc đại diện cho lẽ phải", Trung Quốc đã tính bài tìm cớ gây hấn, nhằm đổ vấy trách nhiệm "đạo đức" lên nhà nước Việt Nam. Trải qua hàng nghìn năm chiến đấu chống lại quân xậm lược Trung Quốc, người dân Việt Nam không dễ bị mắc lỡm. Nếu Trung Quốc dám liều lĩnh gây hấn tấn công Việt Nam tức là nó đã vứt bỏ những chiếc lá nho đạo đức cuối cùng để hiện nguyên hình là một kẻ xâm lược Đại Hán.

Trước những hành động ngang ngược của Trung Quốc ở biển Đông như hiện nay, mặc dù Việt Nam đã lên tiếng phản đối nhung sự ủng hộ từ các nước lớn trên thế giới chưa thực sự mạnh. Điều này một phần là do bản thân sự việc quá phức tạp và trong nhiều năm trước đây Trung Quốc đã thành công trong việc "khóa mồm" hạn chế sự phản ứng từ phía Việt Nam; một phần là do sự nham hiểm của Trung Quốc được thể hiện trong việc tính toán thời điểm động binh. Các nước lớn trên thế giới đang lâm vào cuộc khủng hoảng kinh tế. Cuộc chiến Trung Đông và Bắc Phi đang làm đau đầu Mỹ và NATO.

Trong bối cảnh hiện nay, mặc dù thế chủ động gây hấn nằm hoàn toàn trong tay Trung Quốc, nhưng nhiều người vẫn đang còn luẩn quẩn trong cái vòng kiểm tỏa của khái niệm ý thức hệ, khiến cho khả năng nhận thức bị tê liệt.

Cần phải hiểu là có một sự khác biệt giữa một bên là phương thức sản xuất và một bên là tình hữu nghị.

Những giá trị khoa học đích thực từ kinh nghiệm phát triển đất nước thì cần phải học. Nhưng chắc chằn người dân Việt Nam không muốn vì tình "hữu nghị" mà bị xỉ nhục, mà chịu kiếp nô lệ, bị cướp mất biển Đông, mất cơ hội trở nên hùng mạnh.

Trước những thái độ ngang ngược và hiếu chiến của Trung Quốc, nhiều người dân Việt Nam không khỏi không lo lắng cho vân mệnh dân tộc. Tuy nhiên cũng cần phải nhận thấy một điều là, bằng chính những tuyên bố cứng rắn đáp lại những hành động ngang ngược của Trung Quốc, người Việt Nam đã dũng cảm xé toạc bức màn "u mê", để nói lên tiếng nói của chính mình với thế giới và đó là bước đầu tiên để giữ gìn được sự vẹn toàn biển đảo giữ gìn độc lập dân tộc.

Tác giả: Sóng Ngầm

Asia Clinic, 17h38', ngày Chúa Nhật, 12/6/2011

LỐI CŨ TA VỀ?

Hai tuần qua quá nhiều sự kiện. Nhưng sự kiện "anh em đồng sàng dị mộng" choảng nhau trên biển Đông làm dư luận nhân dân và chính quyền cả 2 nước, chủ tâm một cách rất khác thường, và người dân cũng được thư giãn để trút hận thù nghìn năm Bắc thuộc, quên đi cái túi tiền không đủ để chạy chợ hằng ngày. Khi mặt hàng nhu yếu phẩm về lương thực trong tuần đấu tháng 6/2011 tiếp tục tăng đến 40-50% mà không ai hay biết.

Bên cạnh đó, ở hệ thống tài chính ngân hàng, do tình trạng thiếu thanh khoản của ngân hàng đang làm đau đầu nhức óc các nhà hoạch đính kinh tế tài chính. Họ đang ra sức nghĩ phương án sát nhập các ngân hàng nhỏ để tránh sự sụp đổ có tính Domino của hệ thống tài chính tín dụng ngân hàng. Mặc dù tình trạng cho vay ở các ngân hàng có chỗ lên đến 27%/năm.

Khu vực bất động sản thì các doanh nghiệp đang đổ nợ do tình trạng đóng băng bất động sản, vì số vốn chôn vào của hệ thống tín dụng ngân hàng vào đây quá nhiều. Sau quyết định 11 của chính phủ ngưng cho vay lĩnh vực phi sản xuất. Giảm cho vay chỉ còn 20% rổ tiền trước thời hạn 01/7. Sau thời hạn 01/7 chỉ còn được cho vay 16% rổ tiền. Hậu quả là các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang thiếu vốn trầm trọng. Hai nơi ảnh hưởng nặng nề nhất là bất động sản và thị trường chứng khoán. Song không kiềm được các đề án và đầu tư công cứ liên tục phát triển.

Nhưng cái đáng sợ là đầu tư công năm nào cũng lặp đi lặp lại một chuỗi những âm thanh "đổi mới sách giáo khoa" để "giải ngân" hàng chục nghìn tỷ hằng năm. Mỗi năm, một lứa học sinh lại được học một chương trình khác. Tôi không biết có phải chăng 12 năm ăn học phổ thông là 12 lần học sinh phải học chương trình khác nhau? Vì năm nào cũng cải cách sách giáo khoa và tiêu tiền, nhưng sách vẫn cứ không phù hợp, cải cách và cải cách. Tiền thuế của dân thì cứ tiêu ở đâu không biết, nhưng đề án sách giáo khoa thì như một bản nháp vội để tiêu tốn đến 70 ngàn tỷ! Một số tiền tương đương với 70 tấn vàng theo thời giá hiện nay. Chỉ cần nhìn ở nơi đúc nhân tài đất nước, nơi những nhà mô phạm của quốc gia cũng đủ thấy kẻ thù của đất nước quan trọng nhất là ở guồng máy của đảng.

Mấy hôm nay báo chí trong nước râm rang tin dự trữ vàng trong dân lên đến 1000 tấn. Theo xếp hạng của Hội đồng vàng thế giới, thì Việt Nam đứng thứ 2 sau Ấn  Độ về dự trữ vàng trong dân. Thông tin này làm tôi giật mình nhớ đến luật trưng mua trưng dụng khi tổ quốc lâm nguy.

Bên cạnh đó, những thông tin trong nước ngày càng tồi tệ về kinh tế là lạm phát 5 tháng đầu năm lên đến gần 20%, thì người anh em đồng sàng dị mộng cũng chẳng khá gì hơn. Lạm phát của Trung Hoa không khả năng kiểm soát, dù dự trữ ngoại tệ cao nhất toàn cầu 3000 tỷ đô la. Cách mạng Trung Đông và Bắc Phi đã làm tình trạng thiếu hụt năng lượng và khoán sản cho anh em phương Bắc có nguy cơ mất khả năng phát triển. Nội tình dân chúng nỗi loạn khắp nơi. Cái chết Osama bin Laden đánh dấu mất quân bình quân sự đối đầu của Hoa Kỳ và Trung Hoa. Chỉ còn cách quay về bắt nạt đàn em. Người anh em đồng sàng dị mộng đòi chiếm hết thềm nhà đứa em và khu vực. Căng thẳng leo thang liên tục. Một ước muốn trỗi dậy hòa bình là ảo tưởng. Muôn đời qui luật cá lớn hiếp cá bé là chuyện không đổi dời.


Mộng hiếu hòa giữ vững an ninh chính trị để phát triển kinh tế tư bản thân hữu nhà nước của đảng xem như bị đe dọa. Những cuộc "tuần hành" của dân chúng chống người anh em bắt đầu diễn ra. Nhưng ỷ lớn hiếp bé, người "anh em" Trung Hoa tiếp tục gây hấn biển Đông, làm cho chính nguyên thủ quốc gia phải lên tiếng, mà không còn là đài phát thanh đại diện ngoại giao như xưa.

Thế chiến lược ngoại giao đa phương xem như sụp đổ. Người Mỹ xem như đứng ngoài. Người Nga chỉ đến để hợp tác an ninh là chủ yếu. "Anh em" môi hở răng lạnh lại đấu nhau. Và câu chuyện 19/01/2011 và chiến lược 10 năm dường như đã đúng?

Liệu lịch sử của ông Đặng bàn với ông Carter năm 1979 có lập lại lần này giữa ông Hồ Cẩm Đào và ông Obama? Lần trước là vì lý do chặn đứng tham vọng Việt muốn nuốt chửng Đông Dương và làm tay sai cho Liên Xô ở viễn đông. Còn lần này chỉ vì miếng ăn. Nếu không biết ăn chia thì liệu cái gì còn diễn ra?

Lưỡng đầu thọ địch. Đối nội gặp địch chính trong đảng sinh ra. Đối ngoại đơn côi chính sách lược và chiến lược không thấy hết thời thế, gặp địch chính là "anh em" môi hở răng lạnh. Bỏ quên mất cái gốc là dân, khó khăn nghìn trùng, không con đường nào để thoát thân. Nếu không phải là chấp nhận yết kiến thiên triều như bao triều đại ông cha ngày xưa không tránh khỏi? Ôi độc lập tự chủ, ấm no hạnh phục cho nhân dân nay còn đâu?

Sáng nay lại nghe thông tin nhân dân 2 đầu đất nước đi "tuần hành" chống người "anh em". Tôi tiên lượng tình hình sẽ xấu hơn ngày 05/6/2011?






 Update lúc 18h42' cùng ngày: Hình ảnh đàn áp những thanh niên trong cuộc biểu tình sáng 
12/6/2011 ở trung tâm Sài Gòn (ảnh của nhiều bạn khác nhau)

--------------------------------------------
Tựa đề bài viết mượn tựa đề bản tình ca cùng tên của nhạc sĩ Thanh Tùng.

Asia Clinic, 8h33', ngày Chúa Nhật, 12/6/2011