Thursday, March 1, 2012

QUÁN TÍNH TƯ DUY

Bài viết liên quan:
+ Tổng kết tâm lý đám đông
+ Vì sao có những chế độ độc tài?
+ Gốc rễ của suy đồi văn hóa giáo dục
+ Đánh tráo khái niệm và hậu quả
+ Tư duy giáo dục bậc phổ thông
+ Tư duy giáo dục bậc đại học
+ Tư duy giáo dục chân đất
+ Tư duy giáo dục miền sơn cước
+ Tư duy và cuộc sống
+ Bạo lực học đường gắn liền với tâm lý lứa tuổi

Trong ngôn ngữ tiếng Việt, quán tính là từ miêu tả về tính ỳ hay sức ỳ của một trạng thái chuyển động của sự vật. Nó cũng có khái niệm là những phản ứng đã trở thành tự nhiên, phản xạ theo thói quen của cơ thể. Theo tôi, từ này cần được bổ sung thêm ở nghĩa tinh thần, hay nói đúng hơn cần dùng nó trong cái nghĩa của tư duy. 

Tư duy cũng có cái sức ỳ, tình trạng phản ứng tự nhiên thành thói quen của nó. Trong phân tâm học nhìn vấn đề quán tính tư duy tùy theo cái tư duy đó tĩnh hay động. Nếu tư duy tỉnh thì sức ỳ lớn - hay còn gọi là đám đông vô thức hay tư duy trong một chiếc hộp. Nếu tư duy động thì sức ỳ nhỏ hoặc không có - có thể xem là tư duy hữu thức, hay tư duy bên ngoài chiếc hộp.

Thế thì, cái gì làm nên tư duy tĩnh và tư duy động? Câu trả lời rất đơn giản là văn hóa và giáo dục làm nên quán tính tư duy cho các thế hệ cộng đồng dân chúng trong một thể chế nhà nước cụ thể. Ví dụ tư duy động thích đổi mới của cộng đồng dân của Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ; tư duy tĩnh của các cộng đồng dân bị chính khách lấy một tôn giáo hay giáo điều nào đó định hướng.

Bốn thành tố trong văn hóa và giáo dục của xã hội gồm: bản thân, gia đình, nhà trường và xã hội, mà tôi vẫn thường nhắc đi nhắc lại là 4 thành tố quyết định cho mọi cá thể trong sự hình thành nhân cách, tri thức và trí thức trong cuộc sống. Nó cũng là 4 thành tố quyết định quán tính tư duy cho mọi cá thể. Trong 4 thành tố này, thành tố bên ngoài - tư duy khách thể - thuộc số đông: gia đình, nhà trường và xã hội thường hay lấn át thành tố bên trong - là tư duy chủ thể - bản thân cá thể.

Mỗi cá thể là một con người trong xã hội chịu sự tác động 3 thành tố kia từ lúc chào đời. Mọi cá thể luôn trải qua 3 nấc tư duy: tư duy một bước, hai bước và nhiều bước trong quá trình phát triển thể chất và tinh thần. 

Từ nhân tri sơ tính bản thiện - con người cái gốc ban đầu là thiện - một đưa trẻ sinh ra đời tiếp xúc với 3 thành tố bên ngoài, giúp cho tư duy chủ thể trở thành tư duy một bước, còn gọi là tư duy chân thật: ghi nhận sự vật, hiện tượng chân thật ở tuổi dưới phổ thông cấp một.

Khi đến tuổi phổ thông cấp hai, tư duy chủ thể chuyển sang hai bước, hay còn gọi là tư duy phân tích: ghi nhận sự vật hiện tượng và phân tích đúng sai.

Đến tuổi học phổ thông trung học và sau đó, tư duy chủ thể nhiều bước, hay còn gọi là tư duy tới hạn: ghi nhận, phân tích đúng sai và đưa ra những giải pháp giải quyết vấn đề.

Chính vì thế mà bậc học phổ thông chia làm 3 cấp theo các nấc tư duy của sự phát triển tư duy của trẻ. Nhưng toàn thể thế giới, bậc học cấp 3 phổ thông trung học luôn bắt đầu từ lớp 10. Duy chỉ hệ thống bậc phổ thông của Hoa Kỳ, cấp 3 bắt đầu sớm hơn từ lớp 9. Vì văn hóa sống và giáo dục xã hội Hoa Kỳ là cái nền tảng cho trẻ tư duy tới hạn sớm hơn thế giới còn lại.

Ở tuổi bắt đầu tư duy chủ thể chuyển sang nhiều bước - mà tiếng Anh gọi là tuổi teenager - cái tuổi mà ông bà ta thường vẫn nói: học ăn, học nói, học gói, học mở là rất khó khăn trong vấn đề giáo dục và văn hóa. Nếu 3 thành tố khách thể tác động đến tư duy của trẻ không đúng ở tuổi này, có thể dẫn đến những bi kịch cho bản thân, gia đình và xã hội.

Từ đó, ta thấy sẽ có 3 loại tư duy cho những thế hệ trong một xã hội hình thành những quán tính tư duy khác nhau.

Loại quán tính tư duy chủ thể thứ nhất là loại được nghĩ dùm và hành động dùm. Nếu 3 thành tố khách thể trong tư duy tác động theo kiểu áp chế, đùm bọc theo kiểu phản xạ Pavlov - phản xạ có điều kiện lập đi, lập lại để chứng minh là những tư duy khách thể là đúng theo kiểu gia trưởng, phong kiến. Loại này chỉ biết hưởng thụ và cần chỗ dựa có thể tha hóa bất kỳ lúc nào có điều kiện, mặc dù rất hiền và nhu nhược.

Loại quán tính tư duy chủ thể thứ hai là loại nổi loạn - loại không chấp nhận cả 3 thành tố tư duy khách thể dù đúng hay sai khi sự tác động ấy không đúng cách - muốn đứng riêng một mình kiểu tư duy nổi loạn. Đây là hậu quả dồn nén tâm lý xung đột những mâu thuẩn về tư duy chủ thể của trẻ và tư duy khách thể của 3 thành tố còn lại. Bi kịch đưa đến sẽ là những xáo trộn trong một tế bào của xã hội, đơn vị gia đình là nhẹ nhất, đến nặng hơn là ảnh hưởng đến cộng đồng. Mọi hệ lụy về những tệ nạn xã hội đến từ loại tư duy này.

Loại thứ ba, những cá thể có tư duy chủ thể biết dung hòa giữa tác động của 3 thành tố khách thể để làm ra một quán tính tư duy độc lập, động và hữu thức trước một hay nhiều vấn đề của xã hội đặt ra trước mắt. Loại này là kết quả của sự đồng cảm của 2 tư duy chủ thể và khách thể trong một môi trường giáo dục và văn hóa tốt. Loại này ra đời luôn thành đạt và là những con người có ích cho bản thân, gia đình và cộng đồng xã hội.

 Tuy rằng, các nhà phân tâm học vẫn đánh giá cao cả hai phía tư duy chủ thể và khách thể, mặc dù trên phương diện tác động và số lượng thì, nhóm khách thể mạnh hơn. Ví dụ, trong cùng một hoàn cảnh giáo dục và văn hóa, kèm theo kinh tế khốn cùng giống nhau, nằm trong một hình thái chính trị xã hội, vẫn có những chủ thể tư duy ngã theo loại 2 để làm ra tệ nạn xã hội, nhưng cũng có những chủ thể tư duy đi theo tư duy loại 3, tạo ra con đường tốt để thành đạt. Đây cũng chỉ là những trường hợp cá biệt. Nó chỉ diễn ra đối với loại người có type thần kinh thép. Tôi sẽ bàn ở một bài viết khác.

Một xã hội tốt và năng động để phát triển đến hùng cường là, xã hội có nhiều cộng đồng dân chúng có loại tư duy thứ ba. Để có một xã hội như vậy trường tồn thì, 3 thành tố tư duy khách thể phải có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội về việc đưa ra một triết lý văn hóa sống và giáo dục về mặt tư duy cho các thế hệ kế tiếp.

Ai cũng có của riêng mình một tư duy, nhưng không phải ai cũng có một quán tính tư duy độc lập, có tính động, hữu thức cho chủ thể khi đứng trước một vấn đề, vì đâu? Vì tư duy hai bước và nhiều bước không được sử dụng thường xuyên. Do đâu? do bị ảnh hưởng của 3 thành tố tư duy khách thể tác động, nghĩ dùm, hành động dùm, nó làm cho tư duy chủ thể thành thói quen phản xạ một cách tự nhiên, mất tính năng động và hữu thức cho chủ thể.

Chính vì thế, không trách vì sao có những chân lý vô cùng phi lý, như Joseph Goebbels đã từng tuyên bố: "Chân lý là hàng ngàn lần nói láo". Và nó đã được các thế hệ chính khách hậu bối làm theo, để xây dựng những nhà nước độc tài, bằng cách sử dụng trong giáo dục, thông tin truyền thông, và 3 quyền lực pháp chế để định hướng, o ép vào quán tính tư duy một hay nhiều cộng đồng trên toàn cầu, trong gần một thế kỷ qua.

Để có giải pháp làm nên một quán tính tư duy động, hữu thức mà không bị kẻ khác xỏ mũi lôi đi, không cách nào hơn mỗi bậc làm cha/mẹ phải ý thức và có trách nhiệm giáo dục cho thế hệ sau của mình một triết lý sống với văn hóa lành mạnh, và một tư duy chủ thể không bị lôi vào sức ỳ của phản xạ tự nhiên. Vì trong 4 thành tố khách thể và chủ thể trong giáo dục, thành tố quan trọng nhất vẫn là gia đình, trước khi trẻ bị tác động bỡi nhà trường và xã hội.

Tư Gia, 0h01' ngày thứ Năm, 01/3/2012

35 comments:

  1. Thưa BS "Cha sinh con trời sinh tính"hoặc "Phúc đức tại mẫu"Suy ra đàn ông ít có tác dụng trong việc giáo dục con cháu hoặc thiếu khả năng?

    Trước đây hay dùng từ Hợp Chúng Quốc Hoa Kỳ.Bác nào giải thích xem từ Chúng hay Chủng đúng hơn?

    ReplyDelete
    Replies
    1. Đàn ông Việt Nam vẫn được xem là có tính gia trưởng. Cho nên có thể nói, nuôi dạy con cái tốt hay xấu đa phần là do người cha đảm nhiệm. Người mẹ dành phần lớn tình cảm để chăm sóc con và truyền tính thiện cho con.
      Nhưng trên hết, gia đình hòa thuận, cha mẹ thương yêu nhau, noi gương cho con cái là điều kiện tiên quyết để con cái phát triển theo hướng tích cực.


      Minh Trị

      Delete
    2. Gọi là hiệp chủng quốc hoa kỳ là sai. united states of america có thấy chữ chủng tộc nào đâu. đơn giản chỉ là liên hợp ( united)các tiểu bang (states) mỹ (america) thôi. Mặc dù trên thực tế nước mỹ rất nhiều chủng tộc, nhưng nước pháp bây giờ cũng gồm nhiều chủng tộc, cả nươc anh nữa. Ngày xưa người tầu họ thấy mỹ gồm nhiều sắc dân nên gọi thế thôi. Ngay cả chữ hoa kỳ là do họ thấy lá cờ nhiều sao như có hoa nên gọi thế. Cách gọi đúng nhất là liên bang hoa kỳ( mỹ).

      Delete
  2. Ở nước Việt, số lượng cha/mẹ có tư duy động chiếm tư duy rất nhỏ(nhận xét chủ quan của cháu, không có số liệu thống kê). Vì vậy muốn thế hệ trẻ có tư duy động thì vẫn phải phụ thuộc vào bản thân là chính(vì nền giáo dục và xã hội của nước Việt đang ở "đỉnh cao" của chủ nghĩa xã hội).

    Cháu thuộc thế hệ 8X(87), cháu giới thiệu trang web của Bác cho 5 người bạn thân của cháu, thì cả 5 người đều không có "hứng thú" với trang web này!!!! Và có 1 người hỏi "nếu ông ấy giỏi thế sao không lên làm lãnh đạo đi!!!". Điều đó càng chứng tỏ khả năng "ngu dân" của Đảng là số 1.

    Tương lai Việt Nam???

    ReplyDelete
    Replies
    1. Hehehe, tớ vẫn đã và đang lãnh đạo cái doanh nghiệp y tế tư nhân của tớ đấy chớ?

      Còn lãnh đạo đất nước thì cần cái ác hơn là cái thiện của kiến thức hàn lâm.

      Cheer,

      Delete
    2. Nói vậy chưa được chuẩn lắm.
      Không nhất thiết phải thích blog của bác Hải mới là không "ngu dân".
      Phải không bác Hải nhỉ

      Delete
  3. Theo định nghĩa Quán tính là tính chất bảo toàn trạng thái, tức là chống lại sự thay đổi.

    Do vậy, tư duy cũng có quán tính, ít nhiều đều có và nó phụ thuộc vào khả năng thích ứng thay đổi, tức tính ì, của mổi cá nhân.

    Quán tính lớn hay nhỏ, không phải ngày một ngày hai mà thay đổi được, phải tập từ bước nhỏ và kiên trì.

    Nó có thể định lượng được thông qua hệ số EQ.

    ReplyDelete
  4. Dear bác hải.Cám ơn bác vì giờ đây con biết mình thuộc tư duy loại nào rùi ,khi sống trong môi trường xã hội kinh tế chính trị ở thời buổi này,đặc biệt trong gia đình.huhu ..hy vọng con cháu con sau này sẻ khác.

    ReplyDelete
    Replies
    1. Asex Mời Bạn Xem Nhé,
      Cháu có biết đọc những dòng của cháu tớ vừa giận vừa thương lại vừa mến yêu cháu không? Hãy bắt đầu từ hôm nay, sau khi đọc bài này thì cháu hãy tự vận động não bộ với mọi sự vật hiện tượng xung quanh nhé.

      Chúc cháu thành công với sự nghiệp động đậy cáo não bộ của mình nhen,

      Rất quý cháu,

      Delete
  5. Thử lướt qua báo đảng hôm nay thì thấy mấy vấn đề định hướng tư duy bầy đàn để tạo ra những đàn cừu chỉ nhờ và sự nghĩ dùm làm dùm của đảng như sau:

    1. Bài viết ngắn Cổ phiếu ngân hàng được giao dịch mạnh đang định hướng các củ sọ máu mê cờ bạc giống như những bài viết về bất động sản hồi cuối năm 2007 làm dân chúng xếp hàng thâu đêm suốt sáng để mua được cái giấy chứng nhận căn họ chung cư hoặc đất đai chưa được xây dựng và cấp phép. Đến hôm nay thì các con bạc sụp đổ tín dụng đen đẩy ngân hàng vào chỗ thiếu oxy để thở. Hehehe, chơi dao có ngày đứt tay, bây giờ thì dụ dân nhảy vào cáo lỗ đen không làm ra sản phẩm đang chết dỡ sống dỡ vì cần tiền cứu hệ thống ngân hàng bên bở sụp đổ. Trong khi đó cái cần đầu tư lâu dài là sản suất ra sản phẩm cho xã hội thì không khuyến khích.

    2. Bài báo ngắn Giá gas tăng 52.000 đồng/bình 12 kg vài viết Xăng dầu muốn tăng 800 - 1000 đồng/lít để định hướng dân chấp nhận lạm phát trong tương lai trong khi giá xăng đêm qua giảm sau khi Kinh tế Mỹ tăng trưởng nhanh hơn dự báo là các nhà đầu tư dầu bán chốt lãi.

    3. Trong khi FDI 2 tháng đầu năm chỉ bằng 45% cùng kỳ năm lạm phát đứng hàng thứ 2 thế giới 2011. Triong đó tháng 01/2012 FDI chỉ bằng 2,5% của của năm 2011 nên tháng 02/2012 ký vô tội vạ các đầu tư trực tiếp từ nước ngoài hòng đạt chỉ tiêu thành tích hy sinh môi trường và lạm phát, thì báo TTXVN đưa tin Những dấu hiệu tích cực về thu hút FDI từ đầu năm nghĩ dùm dân chúng một thời kỳ tươi sáng bắt đầu. Hehehe,

    5. Và nếu chịu search trên các báo online không thiếu những bài như Hàng loạt đại gia địa ốc báo lỗ thì không thiếu những bài Bất động sản sẽ khởi sắc vào cuối năm để cứu các ngân hàng và cá đại gia đang lún vào khối băng bất động sản chưa chắc 5 năm nữa đã chịu tan.

    Thương quá Việt Nam ơi,

    ReplyDelete
  6. Theo tôi thấy các bạn trẻ bây giờ có tư duy cởi mở, tiến bộ hơn nhiều so với vài thập niên trước.
    Tuy nhiên, với nhiều lần trao đổi trực tiếp cũng như bàn luận trên các diễn đàn, tôi nhận thấy vẫn rất ít bạn trẻ dám phản biện, thụ động, và không đủ tự tin để nói theo suy nghĩ của mình, họ thường dễ bị lôi cuốn vào những cuộc cãi nhau một cách vô bổ. Chắc có lẽ một phần vì họ bị nhồi nhét những tư tưởng chấp nhận nhiều quá trong suốt quá trình học tập trong nhà trường và cũng như xã hội bên ngoài.
    Và ở đây cùng một số ít blog mà tôi cho là hay cũng như là những trang mà tôi thường theo dõi có số lương người hay phản biện và trao đổi một cách thẳng thắn nghiêm túc. Điều cuối cùng tôi muốn nhắn gửi là các bạn trẻ hãy tự tin phản biện, vì chỉ có phản biện mình mới có thể tiến bộ, đừng bao giờ sợ mình sẽ sai, và thiếu kiến thức. Mà hãy nói theo những gì mình suy nghĩ và có cơ sở để phát biểu.
    Ngày mới vui vẻ.

    ReplyDelete
  7. Dear All,

    "Tất cả đều bắt nguồn từ giáo dục, ông HCM nói "phần nhiều do giáo dục mà nên" nhưng cái nền giáo dục XHCN nó lại quá tệ để có thể đào tạo ra 1 con người tốt đúng nghĩa. Còn trong gia đình, cha mẹ là tấm gương, mình sống thế nào thì con cái nó sẽ sống vậy, dạy dỗ giáo điều mà cha mẹ ko làm gương thì có nói mấy cũng bằng thừa!" Đây là một bình luận của một bạn trong friend list của tớ ở facebook.

    Với tớ, tiên trách kỷ hậu trách nhân. Tớ cho rằng cha mẹ phải tôn trọng ý kiến trẻ khi trẻ phát biểu. Phải tìm ra ý muốn trẻ và ý tưởng trẻ khi trẻ lên tiếng và đưa ra nhiều giải pháp bàn luận với trẻ để trẻ tập cho mình tính tư duy phản biện tích cực đó mới là cha mẹ thông thái và con cái, giúp đất nước đi lên.

    Đừng nên chỉ biết chuyện ngoài đường của xã hội mà quên đi việc muốn xây dựng một xã hội công bằng là tự chính cái lô cốt - gia đình của mình - đang sống. Hehehe,

    Cheer,

    ReplyDelete
    Replies
    1. Cha mẹ nào cũng được một phần nhỏ của bác Hải thì sớm muộn VN cũng vượt qua Mỹ

      Delete
  8. Dear Bác sỹ Hồ,
    Các ngân hàng đang móc tiền của dân bằng kiểu "Giữ hộ vàng" nghe thấy buồn quá bác nhẩy... Tiền của dân thì đem đi cho vay để đầu cơ BĐS, để chúng nó đẩy giá lên cao khiến giờ các con nợ chết yểu, ngân hàng chết theo... Cháu nghĩ đây là chiêu lừa cuối cùng roài! Còn việc tăng giá các loại nhiên liệu để làm tăng thời gian chết sớm cho mô hình xã hội lỗi thời, quá nhiều bất cập. Bác có thể phác qua hình ảnh của Xã hội VN sau sụp đổ không? Nếu nó đổ mình nên sống kiểu gì để đi qua cơn bão này thưa Bác?

    ReplyDelete
  9. Dear Selyone,
    Đứng để ai tư duy dùm bản thân mình. Đừng bị báo chí hăm dọa bằng những câu chuyện trộm két sắt hay cướp của cháy nhà mà sợ đem giao của mình cho người khác.

    Quan điểm của tớ rất nông dân như bà tớ ngày xưa không cần két sắt mà chỉ cần cái kèo cái cột, hủ tro, xó chuồng heo đem gửi vào đó thì triệu thằng cướp tỷ đứa trộm nó cũng không nghĩ ra chỗ để mà tìm. Còn cháy thì vàng nó cũng chỉ chảy ra vàng chứ nó có cháy đâu mà lo?

    Túm lại, cái của mình là của mình mình sử dụng không nên để kẻ khác lại lưu manh sử dụng dùm, kể cả tư duy cũng không để kẻ khác tư duy dùm và hành động dùm. Vì như thế mình chỉ còn là một súc vật nươi của kẻ khác mà thôi.

    Có những kẻ nổi danh đình đám ai cũng trân trọng, nhưng tư duy và hành động cũng bị người khác nghĩ dùm làm dùm và bản thân kẻ ấy chỉ biết làm theo sự sai biểu của kẻ khác thì kẻ nổi danh đình đám cũng chỉ là vật nuôi trong nhà.

    Good luck,

    ReplyDelete
    Replies
    1. BS Hồ cũng nói quá về vấn đề "vật nuôi trong nhà". Có thể họ độc lập trong tư duy, nhưng hành động bị ép buộc hoặc ngậm miệng ăn tiền thì sao? Chỉ có thể nói họ là nguời không có lòng tự trọng . . .
      Một số chính khách khi về hưu phát biểu hay lắm, nhưng đuơng chức thì ngậm miệng ăn tiền. Những hạng này nuớc Vệ nhiều lắm.

      Delete
  10. Dear All,
    Xem ra đề tài này không hay và khô khan nên ít ai bàn luận nhể? Chắc tớ chuyển đề tài khác trong hôm nay nhen?

    Cheer,

    ReplyDelete
    Replies
    1. Kính gởi bác!

      Đề tài này không khô khan đâu bác. đây là một trong số ít bài của bác con đọc mà không có cảm giác bị "sình đầu" ( ăn không tiêu thì sình bụng, đọc không hiểu thì sình đầu :) )

      Truớc đã có loạt bài về "Nói chuyện triết học của nguời ngoại đạo" để con có thể tập tư duy, nay có bài này khiến con hiểu hơn phải làm gì cho mình và cho con cháu trong nhà.

      Rất mong bác có thêm nhiều bài "khai trí"!

      Chúc bác nhiều sức khỏe và chủ nhật vui vẻ!

      Delete
  11. Đảng đã sai lầm (định hướng ?) khi đưa đạo đức cách mạng làm nền tảng xây dựng đạo đức cá nhân, ngay từ bậc tiểu học, tinh thần "tiên học lễ, hậu học văn" đã không được xem trọng...dẫn đến rất nhiều lĩnh vực rất thiếu/ không có văn hóa như ứng xử, giao thông...thì còn kỳ vọng gì nữa ở "tư duy động" của đại đa số bọn trẻ ?

    ReplyDelete
  12. Dear all,

    Cụ Ronald Reagan đã chốt lại Một câu nói ngắn gọn, kinh điển khi bất kỳ ai sống trên cõi đời này.

    Một phương châm tư duy.

    ReplyDelete
  13. Dear bác Hồ,

    Mấy ngày nay tớ cũng đi may về gió USA, trong chuyến bay về Nam Cali. tớ lớt Web thấy tấm hình minh họa gợi ý tứ duy "Thinking Outside The Box" của bác Hồ thì là mà trong đầu tớ nổi lên 1 oán trách "Oh shit.. WTF!" rất ư tự nhiên cùng phản xạ. Đề tài này luôn là những thách đố cho mọi lứa tuổi từ Mẫu Giáo trở lên ở USA như để luôn cùng nhau CI (continuous improvement) qua CIPs (Continual improvement processes) thông thường hằng ngày, để 1 nước USA non trẻ chỉ vài trăm năm mà với hiện trạng như lâu nay

    Thật vậy cho phần lớn con dân của Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam với "4 ngàn năm văn hiến", đề tài "Thinking Outside The Box" này của bác Hồ rõ ràng là "over someone's head" và "out of one's depth". Đơn giản là phần lớn đân tình Việt Nam hiện nay đều sinh ra sau ngày 30/4/1975, hoặc còn quá trẻ khi đất nước được Thống Nhất nên đã được đinh hướng qua tư duy "Thinking In The Box" để luôn ước mơ được Tự-Do Dân-Chủ Hạnh Phúc...... cho con cho cháu sau này.

    Một giấc mơ "Outside The Box" cho thế hệ sau, và luôn thế cho thế hệ sau!

    Bà 8

    ReplyDelete
  14. Hehehe, chào cụ Tám đã hoàn thành nhiệm vụ cao cả và an toàn dìa tới nhà. Hôm qua trên trang CAFEF có bài phỏng vấn TS Alan Phan Dạy con khó hơn điều hành doanh nghiệp. Tớ không biết cụ Tám và Việt kiều Mẽo có biết anh này không?

    Vấn đề xoay quanh dạy con cũng như phát triển tư duy thế hệ trẻ là vấn đề khó khăn nhưng rất thú vị. Các bạn hãy tin vào bản thân mình độc lập tư duy trên những sự vật hiện tượng hằng ngày đang diễn ra một cách logic bằng liên kết các sự kiện với nhau là sẽ nhìn rõ tất cả.

    Cheer,

    ReplyDelete
  15. Hôm nay trên Vietnamnet có bài Đại học Việt thua hết láng giềng. "Buổi tọa đàm "Định vị lại nền giáo dục Việt Nam" diễn ra tối 1/3 tại Trung tâm Văn hóa Pháp - L’Espace (Hà Nội) chỉ ra các nút thắt nghẽn của ĐH Việt Nam và cách tháo gỡ. Diễn giả là TS Lê Đông Phương, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giáo dục ĐH và nghề nghiệp (Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam) thu hút hơn 300 khách mời.

    Cụ thể, tỷ lệ người trong độ tuổi đi học biết chữ còn cao hơn Mỹ nhưng chất lượng lao động không ổn. Trong khi các nước láng giềng tỷ lệ lao động có trình độ ĐH từ 20% trở lên thì Việt Nam phần lớn lao động chỉ học hết lớp 9.

    "Khu vực giáo dục bậc cao, giáo dục nghề nghiệp của Việt Nam còn thua tất cả các nước láng giềng".

    "Thêm nữa, tỷ lệ học sinh lao vào học khối Kinh tế, Ngân hàng chiếm hơn 1/3 số theo học. Trong khi khối ngành Nông-Lâm-Thủy sản chiếm chưa đến 5%".

    Ông dự báo, với hiểu biết tù mù về sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam và định hướng lệch lạc từ người lớn, mùa tuyển sinh năm nay chắc chắn sẽ có 50% số học sinh thi vào khối ngành Tài chính - Ngân hàng.

    TS Phương khẳng định trong tương lai giáo dục không thể là tháp ngà tồn tại giữa biển nước quốc tế. Đến lúc nên xem giáo dục là một dịch vụ xã hội.
    'Giáo dục Việt Nam phải chấp nhận cho tư nhân tham gia giáo dục dưới sự điều tiết của nhà nước. Đã đến lúc phải sắp xếp lại hệ thống giáo dục theo hướng chuẩn hóa, nhanh chóng xúc tiến kiểm định chất lượng giáo dục....

    Thêm nữa giáo dục phải hướng đến nâng cao dân trí, phát triển nhân lực và bồi dưỡng nhân tài. Về nhân tài không nên làm theo cách hiện nay theo kiểu "nuôi gà chọi" mà phải phát huy được cái đặc biệt của mỗi cá nhân."
    .

    ReplyDelete
  16. Tớ thì không biết TS Alan Phan là ai hoặc điều hành doanh nghiệp kiểu gì, nhưng tớ đồng ý với tóm lược "Dạy con khó hơn điều hành doanh nghiệp" của bác Hồ ở trên.

    Tớ chẳng hề muốn làm chủ nên chưa hề hoặc trải qua những khó khăn khì điều hành doanh nghiệp cho chính mình, nhưng đã tập tễnh làm Cai (Team Leader) rồi chầm chậm leo cái thang sự nghiệp ngay từ 1976 ở Nam California cho đến nay; và cũng lập gia đình rồi có con có cháu như thường tình. Đúng vậy, dạy con ở nhà khó khăn cùng trách nhiệm hơn là với "lính" ở sở, đơn giản là mình có thể "stfu, xéo, cút...." hoặc nhờ HR, còn với con cái thì không nỡ và không thể.

    Người Mỹ có tập quán dùng bữa cơm tối để hỏi thăm, bàn luận cùng nhắc nhở để cùng nhau CI qua CIPs, và thường khởi đầu với câu "How was your day, son? (hoặc Honey, Mom, Dad), nên theo tớ ngay với chuyện dạy con ngủ riêng ngay từ ngày lọt lòng cùng tư duy tự do độc lập từ ngày mới chào đời để tự cáng đáng cuộc đời mình cùng với trách nhiệm bản thân hầu như đã thành nguyên lý ở USA. Nhớ lại 1 ngày nào đó hồi 1975 tớ được mời đến nhà 1 gia đình Mỹ 3 người, ông bố gốc Anh, bà mẹ gốc Đức cùng 1 con trai Cấp 1 khoảng 8-9 tuổi. Với tư duy Khổng, Lão cùng Văn Hoá Việt cụ thể như Tam Tòng, Tứ Đức, Tam Cương, Ngũ Thường..... này nọ hồi đó đã đưa tớ từ ngạc nhiên này qua ngạc nhiên khác qua những bàn luận sôi nỏi trong và sau bữa cơm "văn hoá MỸ" đó. Thú thực là nhận xét trong đầu tớ là thằng con thì "hỗn" với tư duy "Khác Thường" với tí "Tam Vô" từ chủ thuyết Cộng Sản, còn bố mẹ thì "quá hiền" với tí "nhu nhược", và rồi càng ngạc nhiên hơn sau những lúc tưởng như bất đồng và cao tiếng khi trà đàm sau bữa cơm thì khi đúng 8:00 p.m. thằng con đứng lên hug bố mẹ để về phòng riêng, và cùng với câu "Good night Mom (hoặc Dad), see you in the morning, I love you" thật chân tình với nhân bản tuyệt đối. Để rồi vài tháng sau qua nhiều chung đụng qua những sinh hoạt thường ngày của những gia đình Mỹ ở Nam California cũng như ở sở, tớ chợt ngộ ra là 2 nơi quan trọng nhất trong những căn nhà USA là dinning room và family room với trang trí tùy tư duy độc lập cùng tự do của mỗi gia đình, và chắc chắn là không gia đình nào có bàn thờ hoặc treo cờ quạt kiểu định hướng này nọ như người Việt mình.

    Qua mấy chiêu định hướng của đảng Cộng Sản nên hình như rất ít nhà bên Việt Nam có Family Room cùng Dinning Room để tạo nơi cùng nhau CI qua CIPs thì phải? Còn nữa, hầu như nhà nào cũng cờ quạt cùng bàn thờ khắp nơi cùng với nguyên lý Tam Tòng Định Hướng, Tứ Đức Định Hướng, Tam Cương Định Hướng, Ngũ Thường Định Hướng cùng Tam Vô của đảng Cộng Sản Việt Nam? Một lối dạy con siêu Việt hay chăn dân để có những dòng "nồi cơm điện" chi chít như những đàn kiến nhu mì bò sát cùng hiền hậu "được" định hướng, như tớ thấy từ 1 cao ốc ở Tp Hồ Chí Minh tuần rồi?

    Cách dạy con của tớ chỉ đơn giản với Tam E Rờ (3 Rs - Respect, Responsible, Responsive). Đứa con gái đầu lòng của tớ xong Pharn.D. năm 2005 từ UCSF, vừa có con nay chỉ mới 4 tháng tuổi mà đã có riêng trong bank 2 triệu Ếch từ Ông Bà Nội cho để sau này đi học.

    Và tất cả văn thư (memo) từ 1975, cùng email của tớ sau này cho đế nay đều luôn chấm câu với 2 chữ cùng dấu phẩy "Best regards,".

    Bà 8

    ReplyDelete
  17. 1./ Có gì đâu cao xa, cứ rút ra toát yếu và quy nạp tất cả các bài viết và bàn luận ở những "bài viết có liên quan" mà BS Hồ đã nêu trên là rõ cả thôi!

    Trên tinh thần tư duy và lập luận theo logic quy nạp, tôi thấy thực tế khách quan như thế này:

    Mặc dầu:

    a./ Như ngạn ngữ Ăng-Lê: "không biết suy luận là ngu, không muốn suy luận là nô lệ".
    b./ Blaise Pascal: "Con người như cây sậy, nhưng là một cây sậy biết nghĩ".
    c./ René Descartes" "Tôi tư duy, tôi tồn tại".

    Nhưng, cho dẫu không bị chi phối bởi "quán tính" đi nữa và có biết tư duy hay suy luận đi nữa nhưng theo những khái niệm tiên đề như: CNXH là QUỐC GIA (yêu nước phải gắn liền với yêu CNXH), VĂN HÓA là TRÌNH ĐỘ HỌC VẤN, ĐẠO ĐỨC, VĂN MINH là ĐẢNG ... (Đảng ta là đạo đức, là văn minh), BÁO CHÍ, ĐÀI PTTH của Nhà Nước là CHUẨN MỰC cho cả XH (Báo chí có chức năng định hướng cho dư luận XH; làm theo báo, đài,...), v.v... và v.v... thì sẽ biến rồi đưa quảng đại quần chúng thành "cây gì, con gì" và đi đến đâu?

    2./ Tất nhiên, như BS Hồ đã nêu: "trong 4 thành tố khách thể và chủ thể trong giáo dục, thành tố quan trọng nhất vẫn là gia đình, trước khi trẻ bị tác động bỡi nhà trường và xã hội". Nhưng khổ nỗi, sau đó trẻ lại phải học tập ở nhà trường, ít nhất cũng phải trên mươi năm và sống trong xã hội suốt cả đời. Mà nhà trường dạy như thế nào và XH "dạy" và "dùng" con người như thế nào, không cần nói ra, ai cũng biết!

    Đương nhiên "Dạy con khó hơn điều hành doanh nghiệp" và tôi có thể nói thêm "Điều hành DN TN vô hạn (như DN của BS Hồ Hải chẳng hạn) còn khó hơn DNTN TNHH", rồi "Điều hành DNTN khó hơn điều hành DN Nhà nước" và cuối cùng có lẽ "Điều hành DN có khi còn khó hơn điều hành cơ quan công quyền" đấy!

    ReplyDelete
  18. Với gần 37 năm sinh hoạt ở Nam california, ý nghĩa về trách nhiệm Dạy Con cùng CIPs liên hệ ở những môi trường ổn định cùng độc lập về chính trị như USA thì thật ra rất đơn giản, cụ thể là khởi ngay từ ngày lọt lòng qua 3Rs như tớ 8 ở trên. Tuy nhiên bên Việt Nam với chính trị cùng đảng trị định hướng nên cụm từ "dạy con" theo tớ thì hoàn toàn phức tạp.

    Ngày Giải Phóng Miền Nam 30/4/1975, nay đã hơn 36 năm, những sơ sinh sau ngày ấy nay đã trưởng thành qua quá trình Dạy Con của đảng Cộng Sản Việt Nam, nên không nhiều thì ít cũng ảnh hưởng trực tiếp đến phương cách dạy con cháu của từng cá nhân đã được rèn luyện trong 1 xã hội Đảng Trị với những mỹ từ cùng ác từ thật định hướng để có được hiện trạng hiền thục cùng thủ phận như lâu nay. Tớ hoàn toàn không liên hệ với ai dưới 4 bó bên Việt Nam, nên không biết tư duy Dạy Con của thế hệ này ở 1 đất nước với tràn đầy Tự-Do, Độc-Lập, cùng Hạnh-Phúc lâu nay ra sao! Tuy nhiên theo tớ, những cha mẹ nào muốn dạy con 1 cách thật nghiêm túc thì cần phải có những "quán tính tư duy" phi thường và dĩ nhiên cần rất nhiều "thinking out side of the box" để "tự dạy mình" cùng "dạy con" cái.

    Ngày 30/4/1975, 2 bác Hồ còn học Cấp 2 và nay chắc cũng hơn 50. Cậu con nay đang học Cấp 5 và đã phải xách vali ngay sau Cấp 2 với tư duy "out of the box" của giòng họ Hồ để vô Cấp 3 bên USA, thì phải?

    Chắc 2 bác Hồ đã nhiều lần rơi lệ qua những thinking out side of the box khi dạy đứa con trai duy nhất của mình ở 1 xã hội Đảng Trị? Và không biết tư duy về Dạy Con trong tương lai của cậu ta sẽ như thế nào?

    Một chủ đề phức tạp về Xã Hội Việt Nam qua từng thế hệ, ngay từ bé luôn "được" Đảng Trị cùng "bị" định hướng về Tự-Do Độc-Lập Hạnh Phúc để "được" Chân Thiện Mỹ cho con cháu mình, và luôn với giấc mơ cho con cháu mình qua tư duy "tự thủ phận" của thế hệ mình.

    Phần lớn người Việt Nam mình lâu nay vẫn Tam Tòng, Tứ Đức, Tam Cương, Ngũ Thường qua Đảng Trị, nên hình như rất thiếu những tư duy căn bản về CI và CIPs, thì phải?

    Bà 8

    ReplyDelete
  19. P.S.

    Một thống kê chỉ riêng trong lãnh vực Quốc Phòng và phản ảnh phần nào về cách dạy con của người Việt ở những môi trường ổn định cùng độc lập về chính trị cũng như tư duy tự định hướng cho bản thân mình. "Những vị Tướng Hoa Kỳ gốc Việt trong tương lai," ngoại trừ LM Chín mà tớ có dịp cùng quậy thời trai tráng hồi 1975, tất cả các sĩ quan Mỹ Gốc Việt khác nay đều rất trẻ.

    http://www.baocalitoday.com/index.php?option=com_content&view=article&id=4946:nhng-v-tng-hoa-k-gc-vit-trong-tng-lai&catid=18:binh-lun&Itemid=59

    Bạn bè đồng môn thời Cấp 3 với tớ hiện cũng có nhiều con trai, con gái với quân hàm Cấp Tá trong Quân Y (Nha, Y, Dược, Nursing hoặc Thú Y) khoảng trên dưới 3 chục tuổi . Các cháu này đều được sinh ra cùng lớn lên với tư duy tự tiến cùng tự lập cho đời mình, qua 4 thành tố bản thân, gia đình, nhà trường và xã hội với Tự-Do, Độc-Lập "Không Bị Định Hướng" cùng "Không Được Đảng Trị" ở USA.

    Bà 8

    ReplyDelete
  20. Hehehe, hôm nay ông Putin đắc cử lần thứ ba làm tổng thống sau 2 lần làm thủ tướng. Nhìn ông Putin khóc mà tớ có nhiều suy nghĩ về cái khóc này có thể nằm trong 3 trường hợp sau:

    1. Ông khóc vì ông cảm nhận được cái khó khăn khi làm nguyên thủ quốc gia ở một xã hội đa nguyên trong khi quán tính tư duy của ông vẫn còn cách tham quyền cố vị của thời bao cấp phong kiến của Lý Ninh.

    2. Hoặc là ông khóc kiểu nước mắt cá sấu của một chính khách để mỵ dân.

    3. Hoặc là ông khóc vì quá mừng rỡ sau khi tái đắc cử nhờ vào nó mà ông không bị phe đối lập moi ra cái gia tài 40 tỷ đô la của ông từ đâu ra?

    Không biết mọi người nghĩ sao?

    ReplyDelete
    Replies
    1. Công nhận ổng khóc siêu thiệt, y như diễn viên đó. Mà không hiểu ổng khóc chi vậy ta? Tôi nghĩ như cái ý thứ 2 của bác đó nhưng tôi vẫn không hiểu, tại sao lại khóc, đáng lẽ phải cười chứ, nhìn ổng khóc thấy tệ hại quá, vậy rồi lãnh đạo quốc gia ra làm sao, ổng chỉ khóc khi có tai nạn gì xảy ra thật rùng rợn cho người dân chứ. Thiệt không hiểu nổi ai cố vấn ổng cái màn bi hài kịch này, hehe

      Delete
    2. Chứ bác không nghĩ là ông khóc để chứng tỏ ông có nhân bản là "người" thực sự chứ không phải hoàn toàn là lãnh đạo sắt, máu như những người tiền bối?

      Delete
  21. Dear Bác !
    Trong ba khả năng mà Bắc đưa ra, cháu nghĩ là khả năng thứ hai mang tính khả thi hơn cả !

    Cháu vẫn nhớ khi Nga tiến hành bầu cử Duma Nga xong thi trên thế giới, trong nước Nga dấy lên một phong trào phản đối bầu cử diễn ra rất mạnh mẽ. Rất nhiều cuộc biểu tình do phe đối lập khởi xướng diễn ra trên nhiều địa phương. Nó làm ảnh hưởng rất lớn đến uy tín chính trị, vị thế của nước Nga, ảnh hưởng đến cả thu hút vốn đầu tư từ nước ngoài đổ vào nước Nga.....và đặc biệt là cả uy tín chính trị của ông Putin. Chắc lần bầu cử Tổng Thống này ông không muốn một lần nữa, nước Nga lại diễn ra các cuộc biểu tình phản đối như trước ?

    Ngoài ra, khi ông lên làm Tổng Thống được sự tín nhiệm của người dân Nga càng cao thì khả năng những chính sách nhằm phục hưng nước Nga cả về đối nội và đối ngoại sẽ được người dân hưởng ứng ? Tỷ lệ thành công sẽ cao hơn !

    Và thứ ba, là như Bác phân tích thì " quán tính tư duy của ông vẫn còn cách tham quyền cố vị của thời bao cấp phong kiến của Lý Ninh ". Một trong những nguyên nhân làm cho Lenin được người dân Liên Xô sùng bái là khả năng mị dân rất tốt của ông . Và Putin cũng không ngoại lê.

    Thưa Bác, cháu cũng muốn hỏi thêm Bác là trong đới sống chính trị nước Nga hiện nay, có một nhân vật nào khác đủ khả năng, bản lĩnh để đưa nước Nga vững bước đi lên về kinh tế, địa vị quốc gia trên trường quốc tế như Putin đã từng làm không ạ ? Trong mấy vị tranh cử cùng Putin thì có ai có đủ tâm và tầm đưa nước Nga đi lên không ạ ? Hay số phận đã định đoạt, Putin sinh ra để phục hưng những huy hoàng của Liên Xô thời xưa ?

    Cheers !

    ReplyDelete
  22. Tớ thì nghĩ ông ấy đang có tâm trạng cho cả 3 điều mà tớ ghi ra. Các bạn có còn nhớ khi ông Elsin đề bạc ông Putin làm thủ tướng thì ông Elsin buộc ông Putin thỏa thuận một điều rất quan trọng là miễn truy tố gia đình ông Elsin suốt đời. Sau đó ông Elsin đột ngột từ chức để ông Putin làm quyền tổng thống Nga trước bầu cử tổng thống chỉ có 2 tháng không?

    Sau khi ông Putin lên thì những việc liên quan đến ông Elsin và gia đình ông Elsin trong làm ăn tham nhũng, thôn tính tài sản công thành tài sản tư như việc con gái ông Elsin làm ăn với Abrahamovic hiện là chủ tịch câu lạc bộ bóng đá Chelsea cũng không được rờ đấn.

    Xem ra sức tàn phá của nhà nước cộng sản đến một dân tộc đáng kính như dân tộc Nga thật là ghê gớm. Sau khi Liên Xô sụp đổ đến nay người ta tính có khoảng 20.000 nhà khoa học đầu ngành của Nga đã bỏ đất nước ra đi. Một lực lượng mà đã làm nên Liên Xô đi đầu trong nhiều lĩnh vực thời chiến tranh lạnh đã mất một cách rất đơn giản. Thế thì Nga ngày nay hy vọng gì có thể phục hồi sức mạnh trí tuệ để sánh với cánh hữu, ngoài việc chỉ móc tài nguyên khoán sản ra để bán mà ăn và tham nhũng?

    Á dà, dù sao với dân tộc Nga tớ vẫn có một sự kính trọng thật sự. Một dân tộc đại diện cho nền văn hóa Slav và một đế chế hùng mạnh kiêu hãnh bao đời. Nhưng bị các chính khách Nga phá nát chỉ vì quyền lợi cá nhân, mà bắt đầu từ công phá nát dân tộc của Lý Ninh. Ông Lý Ninh đã để lại bao nhiêu di họa từ tư duy đến hành động của người Nga tệ hại không biết bao nhiêu thế kỷ nữa?

    Ngày mới tốt đẹp,

    ReplyDelete
    Replies
    1. Rất mừng được làm quen với BS ! Đọan kết bài này của BS quá hay. Tôi có cung cấp địa chỉ email nhưng không thể post được ? Nên đưa sang đây :
      huudieu.1942@gmail.com . Mời BS vào nhà này coi chơi cho vui rồi chỉ giáo thêm nhé ?
      http://huudieu.multiply.com hoặc :
      http://vn.360plus.yahoo.com/dinhcongtu92
      Rất mong được BS chiếu cố ghé thăm và có lời chỉ giáo.

      Delete
  23. Cảm ơn bài viết bổ ích của bác.

    Đảng ta tài thật, dùng chiêu này để ngu dân. Sắp tới sẽ còn chiến dịch ngu dân từ bậc phổ thông.

    ReplyDelete
  24. Cũng vì duy trì "quán tính tư duy" cscn, nên 40 năm sống dưới sự lãnh đạo của đảng: độc tài, độc đảng, độc tôn, độc quyền..., tự tôn, tự đại, tự kiêu, tự mãn...90 triệu dân ( trãi qua 1. 2. 3. thế hệ) chả thấy một nhân tài nào xuất chúng.

    ReplyDelete

Ghi một nhận xét:
- Tô đậm: <b>câu muốn tô đậm</b>
- Chữ nghiêng: <i>câu muốn in nghiêng</i>
- Chèn link: <a href="địa chỉ web muốn chèn">text</a>
- Chèn hình: [img]link hình muốn chèn[/img]
- Chèn video từ youtube: [youtube]link video cần chèn[/youtube]

Xem thêm: http://www.cuanhcuem.net/2013/01/tong-hop-cach-chen-emoticons-threaded-comments-blogspot.html#ixzz2UfngJs3i Under Creative Commons License: Attribution Non-Commercial