Tuesday, August 13, 2013

TRẦN ĐỘ - NGƯỜI CỦA SỰ THẬT

Bài viết của anh Vũ Thư Hiên - tác giả của cuốn: Đêm giữa ban ngày - anh viết vài kỷ niệm vặt với ông Trần Độ nhân 11 năm ngày mất của Trung tướng Trần Độ. Tôi xin phép anh mang nó về để ở blog như một kỷ niệm về ông. 

Cũng vào mùa hè này năm 1989, tôi được dịp ngồi nghe ông Trần Xuân Bách nói chuyện về đổi mới 3h đồng hồ tại Đại học xá Minh Mạng cũ - nay là Ký túc xá Ngô Gia Tự. Tôi cũng chỉ biết ông Trần Độ và ông Nguyễn Hộ qua 3 số báo "Truyền thống kháng chiến" hồi 1989. Ba nhân vật Trần Xuân Bách, Trần Độ và Nguyễn Hộ bị gãy gánh trong công cuộc đổi mới của mình vì dân, vì nước. Từ đó, họ đã đi vào lịch sử dân tộc như những người tiên phong, nhưng chưa đúng thời cuộc.

Tôi ra tù cuối năm 1976. Bận bịu với đủ thứ việc để kiếm ăn, hai năm sau tôi mới có dịp gặp lại Trần Độ. Ra khỏi cuộc chiến, với tư cách phó chính uỷ kiêm phó bí thư quân uỷ Quân Giải phóng MNVN, nghe nói anh rất bận, nào tham gia viết quân sử, nào tổng kết kinh nghiệm chiến tranh… Trong bữa rượu đạm bạc chỉ có ba người, ngoài hai chúng tôi còn có một chị cán bộ trẻ, tên Oanh thì phải. Trần Độ có biết tôi vừa ở tù ra. Anh nhìn tôi thương hại, bảo:

- Chú có làm gì sai thì Đảng mới bắt chú chứ.

Tôi sững người. Vậy ra anh chẳng biết gì về vụ án nhóm "xét lại chống đảng" mà tôi bị người ta đính vào sao? Cái nhóm này không phải một tổ chức, chẳng phải một đảng, thậm chí cũng chẳng phải một nhóm, nhưng được người ta bịa ra, đặt tên rất kêu là “Nhóm tổ chức chống Đảng, chống Nhà nước ta, đi theo chủ nghĩa xét lại hiện đại và làm tình báo cho nước ngoài”. Kỳ thật, một vụ án ầm ĩ như thế, nhiều cán bộ cao cấp bị khai trừ, bị bắt, bị bỏ tù, trong Đảng có báo cáo, rất nhiều người biết, mà anh lại không biết. Mà không phải mình anh không biết. 

Hơn chục năm sau (1988), khi tờ “Truyền thống Kháng chiến” của “Câu lạc bộ Những Người Kháng Chiến Cũ” ra đời ở Sài Gòn, tướng Trần Văn Trà kêu tôi tới nhà anh ở đường Nguyễn Thị Minh Khai (tên mới của đường Pasteur) để bàn chuyện tờ báo, tôi mới hiểu - thậm chí cả tướng Trần Văn Trà cũng chẳng biết gì về vụ này. “Hồi đó tôi đang lo đường vận chuyển vũ khí trên biến. – Trần Văn Trà nói - Có, tôi có nhận được một thông tin từ Ban tổ chức Trung ương, rất sơ sài. Chúng tôi bận tối tăm mặt mũi, chẳng ai để ý”. 

Khiếp thật. Thì ra ngay ở trong Đảng người ta cũng chia ra nhiều cấp, nhiều đối tượng trong việc nhận hoặc không cần được nhận thông tin. Tôi dùng chữ Đảng viết hoa ở đây để chỉ cái đảng độc tôn, cho tiện, chứ không phải với ý khác.

Tôi cười buồn, nói với Trần Độ:

- Em có nói gì bây giờ anh cũng sẽ nghĩ là em thanh minh. Tốt hơn hết là ta cạn với nhau chén rượu này, kèm một giao ước: “Anh sẽ xem xét sự việc bằng con mắt của mình, để rồi có kết luận”. Em chờ câu trả lời của anh trong bữa rượu sau. Anh hứa chứ?

Anh gật đầu, cạn chén.

Trần Độ hơn tôi đúng 10 tuổi. Tôi coi mình là đứa em của anh, không dám lắm lời.

Rồi gần một năm sau mới có bữa rượu thứ hai. 
- Em lắng nghe câu trả lời của anh. – tôi nói.
Anh lắc đầu, thở dài:
- Một lũ chó má! Không thể ngờ.

Nhiều thời gian trôi qua với rất nhiều sự kiện: anh chuyển qua công tác Đảng, và công tác dân sự: Trưởng ban Văn hoá-Văn nghệ, Thứ trưởng Bộ Văn hoá, Phó Chủ tịch Quốc Hội, anh hoạt động tích cực trong những chức trách được Đảng giao phó, sau đó những tiếng xì xào trong nội bộ Đảng về những hành xử không đúng đường lối, không có đảng tính của anh (xúi giục tổng bí thư Nguyễn Văn Linh “cởi trói” cho văn nghệ sĩ, tháo gỡ việc ngăn sông cấm chợ, toa rập với Nguyên Ngọc đưa ra bản “Đề dẫn” về văn nghệ sặc mùi chống Đảng vv…). 

Cũng vào thời gian đó, tôi biết anh khuyến khích nhiều người làm công việc tìm về cội nguồn các dòng họ. Chẳng bao lâu sau, tôi được một anh bạn ở Bộ Nội vụ cho tôi đọc một chỉ thị của bộ anh: “Bọn phản động đang dùng kế sách tìm về cội nguồn (nhận họ, họp họ) để hạ thấp vai trò của Đảng. Phải ngăn chặn việc này”. Anh Hoàng Minh Chính bình: “Hay! Trong các cuộc họp họ, anh bí thư Đảng vốn được coi là cao hơn hết trong mọi vai vế xã hội, thì nay có thể bị ông trưởng tộc quát: “Anh ra ngồi kia, đây là họp họ, không phải họp đảng hay chính quyền”! 

Văn Cao là người rất chăm chú theo dõi thời cuộc, nói: “Trần Độ thẳng quá, hỏng! Cao Biền dậy non, phí”! 

Tôi đồng ý với Văn Cao. Trần Độ được phong trung tướng cùng lúc với Lê Đức Anh, nhân vật sau này làm mưa làm gió trong chính trựờng, nếu biết xuôi dòng anh rất có thể sẽ lên cao nữa trong hệ thống quyền lực. 

Nhưng không ai có thể can ngăn Trần Độ. Anh không phải là nhà chính trị biết lui tới, biết náu mình chờ thời. Anh hành xử như một người thẳng thắn, chỉ biết một mực đấu tranh cho chân lý. Những phát biểu của anh lúc này lúc khác, chỗ này chỗ nọ, luôn làm chối tai người cầm quyền. Mà có phải anh chỉ phê bình sơ sơ chế độ toàn trị, từ chỗ nhỏ nhẹ, anh dần dần nói trắng ra ý muốn thay thế nó bằng chế độ dân chủ, tam quyền phân lập… Người ta theo dõi anh từng bước, nên những lời nói của anh, dù trong chỗ thân tình, đều được thu thập, báo cáo lên “trên”. 

Còn nhớ năm 1997 tôi ở thành phố Strassbourg, chung nhà với Nguyễn Chí Thiện. Một hôm, Trần Độ gửi cho tôi bài viết mới của anh, bảo tôi xem lại trước khi công bố. Tôi đưa anh Thiện cùng đọc. Thiện đọc, nói anh bất bình với một số câu chữ trong đó. Khi nói chuyện điện thoại với Trần Độ, tôi đưa ống nói cho Thiện, bảo nhà thơ cứ nói thẳng ý kiến của mình. Thiện bỗ bã: “Không hiểu sao anh vẫn còn có thể dùng những từ “giải phóng”, “Mỹ-nguỵ” trong bài viết, người đọc ở hải ngoại sẽ khó chịu, không hay chút nào”. 

Anh Độ cười hề hề: “Chết chửa, mình lỡ viết theo cách nói quen đấy, cậu đúng, sửa lại hộ mình nhá. Xem ra thói quen thật nguy hiểm, là một cái tật cần phải đấu tranh để loại bỏ”. 

Chuyện Trần Độ bị khai trừ Đảng năm 1999 thì ai cũng đã biết. Đảng cộng sản vốn không thích vạch áo cho người xem lưng cũng đã kiên nhẫn lắm với Trần Độ. Lẽ ra người ta phải khai trừ anh từ lâu. 

Một lần khác, ở Frankfurt am Main (CHLB Đức), trong cuộc trò chuyện điện thoại với Trần Độ vào năm 2001, có mặt một chú em rất hâm mộ bác Độ, chú này đòi được nói với bác vài câu: “Bác ơi, cái đảng của bác kỳ quá, ai lại chống tham nhũng mà lại chống từ cấp cơ sở? Quét nhà thì người ta phải quét từ tầng trên xuống tầng dưới chứ!”. Anh Độ cười lớn:”Hay, cậu nói rất hay. Chỉ sai một chút thôi, cái đảng ấy không phải của tôi. Cậu tên gì ấy nhỉ?”, “Dạ, cháu tên Cóc, Nguyễn Văn Cóc. Dễ nhớ lắm, bác ạ. Ở Đức này chỉ có mình cháu có cái tên xấu xí ấy thôi”. Anh Độ lại cười: “Xấu gì mà xấu, cậu ông Giời phán đúng lắm, cái đảng ấy toàn làm lộn ngược thôi!”. 

Anh nói anh bị đảng của anh khai trừ là may. Như thế, anh được rũ khỏi trách nhiệm “trước những vũng bùn mà cái đảng ấy đang chui vào một cách được gọi là sáng tạo”. Khai trừ anh ĐCS thêm một lần phô trương cái hẹp hòi của mình, không chịu nghe bất kỳ lời nói ngược nào. Hành hạ anh cho tới khi chết, cấm người đi đưa tang không được dùng chữ “Vô cùng thương tiếc”, ĐCS lại càng cho thiên hạ thấy nó tiểu nhân tới mức nào trong sự hằn thù.

Đảng của anh khai trừ anh, bù lại anh được nhân dân đón anh vào lòng. Anh bị nhà cầm quyền căm ghét, bù lại anh được tình yêu thương của đồng bào. Anh được rất nhiều, mà không mất gì, nói cách khác, cái người ta cho là mất chẳng đáng gì với anh. 

Khi lâm bệnh, anh không cần dùng đến thuốc của nhà nước mà anh ngờ vực, đã có đồng bào gửi thuốc cho anh. Trong những người lo lắng cho anh tôi muốn kể hai người rất sốt sắng lo cho anh tới ngày cuối cùng là Tưởng Năng Tiến và Đinh Quang Anh Thái. Trong những bức thư hiếm hoi gửi cho tôi, anh không bao giờ quên nhắn tôi gửi lời cảm ơn hai bạn mà anh không biết mặt. 

Được tin anh mất, tôi không khóc nổi. Nước mắt chảy ngược vào tim. Tôi cảm được rằng mất mát này lớn hơn rất nhiều mất mát cho riêng tôi, đứa em yêu mến và kính trọng anh. Mất mát này là của cả dân tộc đang nhọc nhằn, vất vả đi tìm quyền sống, quyền làm người.

Trong bức thư cuối cùng Trần Độ gửi cho tôi trước khi mất, anh dặn: “Giai đoạn chuẩn bị cho sự chuyển đổi chế độ có thể kéo dài. Việc hàng ngày của ta, không được quên, là nâng cao dân trí. Dân trí được nâng cao bao nhiêu thì sự chuyển đổi sẽ thuận lợi bấy nhiêu. Thời cơ đến, việc mới thành. Chuẩn bị tốt thì thành tốt”. 

Thời cơ mà ta chờ đợi sẽ đến, bao giờ cũng bất ngờ, nhưng vẫn là quy luật. Như nó đã từng xảy ra cùng với sự kết thúc chiến tranh thế giới thứ hai đã đưa lại nền độc lập cho các nước thuộc địa. Như nó đã đến với sự sụp đổ của Liên Xô và hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu.

Vũ Thư Hiên.

Paris, 22h ngày thứ Hai, 11/8/2013

11 comments:

  1. Có 2 loại người tồn tại trong Đoảng.
    Loại 1 vào Đoảng, sẻ được Đoảng biến đổi trở thành 1 người bách chiến, bách thắng. Thắng với 1 cách trào phúng là thắng trong cuộc trấn áp đối với dân nghèo.
    Loại 2 vào Đoảng, sẻ được Đoảng ưu tiên giầy vò, cho đến cuối đời, nếu loại 2 không theo loại 1.

    ReplyDelete
  2. Nhờ có ông Trần Độ, Nguyễn Hộ, Trần Xuân Bách mà cháu tin chính trị gia còn người tốt.

    Tuy vậy với quan nhà sản thì chẳng còn hi vọng gì.

    ReplyDelete
  3. Hôm nay mình không đồng ý với ý kiến cải cách giáo dục của một ông giáo sư. Nên có những lời sau đây. Nếu ông giáo sư thấy đúng thì đừng nói nữa dùm cho sinh viên tụi con nhờ.

    Giáo dục Việt Nam:

    1/ Chuyển đổi chính trị.

    2/ Cởi bỏ cái tròng của cụ Trường Chinh, xài triết lý giáo dục khai phóng. Lập ban giáo dục quốc gia.

    3/ Gia đình và nhà trường:

    Lập các trường dạy:

    - Dạy cha mẹ.
    - Dạy học sinh.
    - Dạy thầy cô.
    Nhà trường như bệnh viện, để chữa bệnh cho cả thầy cô,phụ huynh và học sinh các bệnh :
    Trọng bằng cấp.
    Nguỵ biện.

    4/ Xã hội:
    Tự do truyền thông, tam quyền phân lập, chống tham nhũng đưa đất nước tiến lên.
    Lập phong trào hướng đạo sinh mạnh.
    Cho các công ty Tây vào để có tiếp xúc văn hoá.

    5/ Các trường đại học mở các lớp triết học, thiên văn học, địa lý, chính trị, lịch sử, văn học, đạo học.....dạy cho bất cứ ai thích, không cần phải thi vào trường. Vì muốn dạy con người những môn về ý nghĩa cuộc đời như triết học, đạo học thì cần biết câu này của Phật Tổ:

    " Khi người học trò sẵn sàng thì người thầy sẽ xuất hiện ".

    Bên cạnh đó, cái khó là phải giảm tình trạng phân hoá trí tuệ giữa các tầng lớp dân cư. Vì con người có xu hướng phân hoá trí tuệ giống như phân hoá giàu nghèo ( tầng lớp giỏi thì giỏi mãi, tầng lớp ngu thì ngu mãi ). Phân hoá trí tuệ không có lợi cho xã hội và nền kinh tế thị trường.

    P/S: Cải cách giáo dục không làm được nếu không có chuyển đổi chính trị, vì chế độ nào thì phải đào tạo con người phù hợp với chế độ đó.

    Nếu nhìn vào bản chất vấn đề thì ai đòi:
    1/ Chống tham nhũng.
    2/ Cải cách giáo dục, y tế, hành chính.
    Thì một là nói dóc, hai là ngu.

    ReplyDelete
  4. Giang hồ đồn rằng ông Trung tướng Đặng Quốc Bảo em chú bác với ông Đặng Xuân Khu là người chấp bút cho ông Trần Xuân Bách hồi cuối những năm 1980s. Nhưng ông Bách thì bị quản thúc suốt đời, nhưng ông Đặng Quốc Bảo chỉ ngồi không xơi nước. Hôm nay trích lại bài Trung tướng Đặng Quốc Bảo vừa nói những gì vậy? hồi 2010 của ông ông trung tướng Đặng Quốc Bảo để mọi người đọc chơi, kèm theo video clip:

    "- An ninh quốc gia là vấn đề đầu tiên, là yếu tố đầu tiên của phát triển đất nước.

    - Vấn đề Trung Quốc đang nổi lên thành vấn đề lớn nhất, quan trọng nhất, cũng là khó khăn nhất đối với nền an ninh quốc gia Việt Nam.

    - Trung quốc luôn thực hiện chiến lược đen tối với Việt Nam; "Chúng nó đang nhất định thực hiện các mưu đồ xâm lược Việt Nam. Trên thế giới chưa ai mưu sâu như Trung Quốc, chưa ai xảo trá, nham hiểm bằng Trung Quốc. Trung Quốc là xứ sở của nguỵ biện và ngộ biện. Hiện nay Việt nam chưa có nhân vật nào chọi được với Trung Quốc. Ngày nay Trung Quốc giàu, mạnh, tham...là một hiểm họa".

    - Tai họa sẽ đến với Việt nam, nếu như những người lãnh đạo không nhìn rõ, không thấy được Trung Quốc là một đối thủ nguy hiểm.

    - Về trí thức hiện nay, họ có độc lập suy nghĩ, nhưng thiếu những người có tư duy chiến lược, đại bộ phận phải lo miếng ăn, bát cơm của họ.

    - Về thanh niên, sinh viên, học sinh ngày nay: họ rất thụ động, họ bị ru ngủ, bị đánh lừa. Sinh viên học sinh sống cực khổ, họ phải đi tìm chỗ giải quyết khó khăn cho gia đình và cho bản thân.

    - Về Đoàn thanh niên CS: rất có tội, khi hàng năm giới thiệu tới 10 vạn thanh niên cơ hội chủ nghĩa vào đảng cộng sản;

    - Cái thiếu chung hiện nay là thiếu ngọn cờ, thiếu trào lưu, thiếu phong trào;

    - Phải nói đến giới luật, luật gia; họ là những người hiểu biết, cho nên họ có nhiều tiếng nói phản biện. "Luật sư Cù Huy Hà Vũ kiện thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng là sự khởi động. Giới luật gia có thể trở thành một động lực chính trị".

    - Trong giai đoạn phát triển, chúng ta cần có Nhà nước pháp quyền, phải có pháp trị. Thời Hồ Chí Minh là điển hình của việc không dùng pháp trị (giải tán trường Luật). Sai lầm là không nhấn mạnh dân chủ và pháp trị.

    - Về cái nguy cơ không dân chủ, thiếu luật, luật sư Nguyễn Mạnh Tường đã cảnh báo từ năm 1950;

    - " Độc tài của cộng sản ghê gớm lắm. Thâu tóm quyền lực; lừa bịp nhân dân; biến người thành nô lệ". Xưa là thần dân của phong kiến, sau là thần dân của tư bản, bây giờ là thần dân của cộng sản. Là thần dân, chưa là công dân đích thực;

    - " Chủ nghĩa tư bản phát triển có cơ chế và yếu tố chống độc tài. Những người cộng sản không học được điều này ở chủ nghĩa tư bản ".

    - "Bác Hồ thất bại là chưa tìm ra con đường phát triển cho dân tộc, chưa chỉ ra con đường phát triển. Thế mà cứ nói là đi theo con đường bác Hồ đã chỉ thì thật là vô lý. Bác đã chỉ đâu mà theo!".

    - Chúng ta phải tham gia luật chơi chung của thế giới và Liên Hợp quốc, phải thâm nhập, hoà nhập; phải liên kết chặt chẽ với khối ASEAN. Phải cải tạo chính trị, chống độc tài."


    [youtube]http://youtu.be/Zc5IwoAEhFQ[/youtube]

    ReplyDelete
  5. Em có thắc mắc về chuyện muốn thay đổi thì suốt mấy chục năm nay nhiều nhân vật xuất sắc đều có nói đó thôi... nhưng tại sao lại không có gì xẩy ra hết, WHY?

    ReplyDelete
    Replies
    1. Vì cái hội nghị Thành Đô và vì những tình thâm mà Trung Hoa đã việc trợ trong nọi chiến nó làm cho không có khả năng thay đổi thôi. Hai điều này nó làm cho đất nước Việt Nam có nhiều khiếm khuyết, và lãnh đạo cũng lo lắng sau thay đổi. Nó gói gọn trong 3 vấn đề sau:

      1. Không có lãnh đạo đủ tầm và tâm để thực hiện.

      2. Nếu có lãnh đạo đủ tầm và tâm thì đã bị tiêu diệt từ trong trứng nước thì làm sao thực hiện?

      3. Nếu thay đổi thì liệu lãnh đạo và gia quyến có còn được hưởng quyền lợi ăn chia như từ trước tới giờ không? thậm chí có thể bị đem ra đấu tố tội lỗi tồi tệ như thời cải cách ruộng đất.

      Delete
    2. Anh HH ơi, mong anh cùng tôi thay một chữ dùng theo thói quen: “lãnh đạo”. Tôi quan niệm người “lãnh đạo” là người được đám đông (quần chúng, nhân dân…) đồng tình coi là người dẫn đường để mình theo (cho khỏi lạc, hihi). Kỳ dư, là “nhà cầm quyền” hay “nhà nắm quyền” mà thôi. Ngoặc tay với được chứ?

      Delete
  6. Nhóm kháng chiến MN ngây thơ quá khi tin vào MB để rồi sau 75 từ Nguyễn Hữu Thọ ,Trần Văn Trà , Lê Hiếu Đằng ......bị sút ra ngoài he he . Ai thấy mình không cố đấm ăn xôi thì thất vọng ai cố kiếm cơm thì thăng tiến chấp nhận theo họ .
    Quan trọng là văn hóa đạo đức đất việt tè le như thế này , trong đầu chỉ biết Tiền thôi.

    ReplyDelete
  7. Các Ông là những người mù trong nhóm mù mà khi về già các ông may mắng còn có một trái tim biết iêu thương,biết cảm nhận được những thay đổi và các ông đã lên tiếng.Nhưng tiếc thay,cái may mắng của các ông cũng chính là cái bất hạnh của các ông khi mà nhóm mù kia quá đông... Tôi đố các bạn ở người cọng sản cái gì thay đổi nhanh nhất để rồi khiến họ không thể chấp nhận để đổi thay.

    ReplyDelete
  8. [img]https://lh6.googleusercontent.com/-R_2jGr_RXtU/Ug3L75Nh6cI/AAAAAAAAGLY/2fbo2aZGxSI/s800/%25C4%2590%25C6%25A1n%2520b%25C3%25A1o%2520c%25C3%25A1o%2520Nguy%25E1%25BB%2585n%2520H%25E1%25BB%25AFu%2520%25C4%2590ang.jpg[/img]
    Thư báo cáo mất ví của cụ Nguyễn Hữu Đang năm 1982. Khổ thân cụ.

    ReplyDelete
  9. Bạn Hoadainhan nhận xét rất hay: Người CS ham quyền lực nhất nên họ không thể chất nhận việc bị mất quyền lực về tay nhân dân.

    ReplyDelete

Ghi một nhận xét:
- Tô đậm: <b>câu muốn tô đậm</b>
- Chữ nghiêng: <i>câu muốn in nghiêng</i>
- Chèn link: <a href="địa chỉ web muốn chèn">text</a>
- Chèn hình: [img]link hình muốn chèn[/img]
- Chèn video từ youtube: [youtube]link video cần chèn[/youtube]